Cách nuôi cá lóc thương phẩm theo từng mô hình ao đất, bạt, bể xi măng và trong vèo

Nuôi cá lóc thương phẩm hiện chủ yếu theo bốn mô hình là ao đất, bể lót bạt, bể xi măng và vèo. Cá được cho ăn hoàn toàn bằng thức ăn viên công nghiệp và thường đạt cỡ 500 – 700 g/con sau 4,5 – 6 tháng nuôi. Vì thức ăn chiếm gần 80% tổng chi phí, lời hay lỗ của một vụ phụ thuộc vào hệ số thức ăn, tỷ lệ cá ăn lẫn nhau và thời điểm bán nhiều hơn là vào mật độ thả. Sau đây, Green Bio sẽ so sánh kỹ thuật nuôi cá lóc trong ao đất, trong bể lót bạt, bể xi măng và trong vèo, kèm cách cho ăn, phân cỡ và giữ nước ổn định suốt vụ.

Đặc điểm của cá lóc chi phối cách nuôi

Hai loài được nuôi nhiều nhất ở Đồng bằng sông Cửu Long là cá lóc đen và cá lóc bông. Trong đó cá lóc đen chiếm phần lớn diện tích ao và bể. Giống cá lóc đen đã quen ăn thức ăn viên, nên người nuôi gần như không còn phụ thuộc vào cá tạp như mười mấy năm trước.

Cá lóc có cơ quan hô hấp phụ nằm phía trên mang, cho phép cá ngoi lên đớp khí trời. Nhờ vậy cá chịu được nước nghèo oxy và mật độ thả có thể dày hơn nhiều so với cá rô phi hay cá chép. Ưu điểm này cũng là cái bẫy. Khi oxy hòa tan xuống thấp, cá vẫn bơi và vẫn ăn, nên người nuôi khó thấy nước đang xấu. Đến lúc đàn cá bỏ ăn, nổi lờ đờ hoặc bắt đầu lở loét thì đáy ao đã tích nhiều khí độc từ trước đó vài tuần. Vì thế, với cá lóc, nên đo ngưỡng oxy hòa tan trong ao và đạm amoni định kỳ thay vì đợi cá báo hiệu.

Đặc điểm thứ hai là tính ăn thịt lẫn nhau. Cá lóc là loài săn mồi, con lớn sẵn sàng nuốt con nhỏ trong cùng đàn, rõ nhất ở giai đoạn giống. Chỉ cần cá trong ao lệch cỡ, tỷ lệ hao hụt sẽ tăng dần mà người nuôi không thấy xác cá. Đặc điểm thứ ba là cá nhảy rất giỏi, nhất là những đêm mưa hoặc khi nước mới cấp vào. Ao, bể hay vèo nuôi cá lóc đều cần lưới chắn quanh bờ hoặc lưới che mặt.

Ba đặc điểm trên quyết định cách chọn mô hình, mật độ và lịch phân cỡ ở các phần sau. Phần nhận diện từng bệnh đã được trình bày chi tiết trong bài về bệnh trên cá lóc, nên bài này tập trung vào kỹ thuật nuôi.

So sánh bốn mô hình nuôi cá lóc phổ biến

Mỗi mô hình phù hợp với một điều kiện đất, nguồn nước và vốn khác nhau. Số liệu dưới đây lấy từ các khảo sát và thí nghiệm của Trường Đại học Cần Thơ và Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam tại An Giang, Đồng Tháp, Trà Vinh. Đây là mức thực tế người nuôi đã đạt được, không phải mức lý thuyết.

Với ao đất, khảo sát 131 hộ nuôi cá lóc của Tạp chí Khoa học Công nghệ Nông nghiệp Việt Nam cho thấy ao có diện tích từ 300 m² đến hơn 1.500 m² đều cho năng suất tương đương nhau, khoảng 16 kg/m². Tỷ lệ sống dao động 57,5 – 64,5%, tức gần 4 con thả xuống thì hơn 1 con không đến được ngày thu. Phần hao hụt này phần lớn đến từ cá ăn lẫn nhau và bệnh giữa vụ. Đây là chỗ người nuôi có thể cải thiện nhiều nhất.

Mô hình ao vèo cho năng suất trên mỗi mét khối nước cao gấp hơn 3 lần ao đất. Theo nghiên cứu của Ngô Thị Minh Thúy và Trương Đông Lộc đăng trên Tạp chí Khoa học Trường Đại học Cần Thơ, năng suất vèo sông đạt 79,1 kg/m³/vụ, trong khi ao đất là 20,7 kg/m³/vụ. Tuy nhiên chi phí mỗi m³ vèo cũng cao hơn tương ứng. Vèo sông chỉ phù hợp ở nơi có dòng chảy ổn định và người nuôi chấp nhận rủi ro từ nguồn nước mà mình không xử lý được.

Kỹ thuật nuôi cá lóc trong ao đất

Chuẩn bị ao trước khi thả

Ao nuôi cá lóc ở miền Tây thường sâu hơn ao nuôi cá khác. Trong khảo sát nêu trên, mực nước nuôi trung bình 2,6 – 3,3 m, ao càng lớn càng đào sâu. Nước sâu giúp nhiệt độ đáy ổn định vào giữa trưa nắng và giảm sốc khi trời mưa lớn. Cá lóc thích nằm sát đáy, nên tầng đáy mát và sạch quan trọng hơn mặt nước rộng.

Sau mỗi vụ, cần vét lớp bùn đen, phơi đáy cho nứt chân chim và bón vôi CaO khoảng 7 – 10 kg/100 m². Ao nhiễm phèn thì dùng mức cao. Cách chọn loại vôi theo từng mục đích có trong bài về các loại vôi thủy sản. Bờ ao cần được rào lưới cao tối thiểu khoảng nửa mét, kín ở các góc. Những đêm mưa đầu mùa, cá lóc men theo dòng nước tràn để thoát ra ngoài, và hao hụt kiểu này thường chỉ phát hiện được lúc thu hoạch.

Khi cấp nước vào ao, lọc qua lưới để chặn cá tạp và trứng ếch nhái. Những loài này vừa tranh thức ăn vừa mang mầm bệnh vào ao. Để diệt khuẩn nước trước khi thả, chúng tôi thường dùng Vua Diệt Khuẩn. Thành phần chính là glutaraldehyde kết hợp BKC (benzalkonium chloride, một chất sát khuẩn bề mặt), liều 1 lít cho 3.000 m³ nước, xử lý 3 ngày trước khi thả giống. Khoảng 1 – 2 ngày sau, bổ sung lại men vi sinh để hệ vi khuẩn có lợi kịp mọc lên trước khi cá về ao.

Chọn giống và thả nuôi

Cá giống thả ao đất phổ biến cỡ 3,7 – 4,6 cm. Ao càng lớn, người nuôi càng chọn giống to hơn để rút ngắn thời gian và giảm hao hụt. Quan trọng nhất là cá trong cùng một đợt thả phải đồng đều. Một mẻ giống có vài con dài gấp rưỡi đàn sẽ trở thành mầm của tình trạng ăn nhau ngay từ tuần đầu. Nên xin cơ sở giống lọc cỡ trước khi giao, và kiểm tra theo các bước trong bài kiểm soát con giống trước khi thả.

Về mật độ, khảo sát cho thấy các hộ có lời thả 52,7 – 58,8 con/m², còn các hộ thua lỗ thả thưa hơn, chỉ 46,7 – 48,7 con/m². Cá lóc có tập tính bầy đàn, thả dày vừa phải giúp cá giành mồi và bắt mồi mạnh hơn. Tuy vậy, mật độ khoảng 55 con/m² chỉ an toàn khi ao có máy bơm thay nước chủ động. Ao chỉ trông vào con nước thủy triều thì nên thả thưa hơn mức này.

Trước khi thả, ngâm bao giống trong ao 15 – 20 phút cho cân bằng nhiệt độ. Sau đó tắm cá qua nước muối 2 – 3% trong 5 – 10 phút để loại bớt ký sinh trùng bám ngoài da. Nên thả vào sáng sớm hoặc chiều mát, tránh lúc nắng gắt.

Kỹ thuật nuôi cá lóc trong bể lót bạt

Bể lót bạt phù hợp với hộ có diện tích nhỏ, đất cát hoặc đất không giữ nước, và đặc biệt hợp với người muốn chủ động thay nước. Bể thường có dạng chữ nhật, cao khoảng 1 m, khung tre hoặc khung sắt, bên trong lót bạt nhựa. Đáy bể nên dốc nhẹ về phía ống xả để chất thải dồn về một chỗ.

Thí nghiệm của Tiêu Quốc Sang đăng trên Tạp chí Khoa học Trường Đại học Cần Thơ nuôi cá lóc trong bể bạt 15 m² (3 x 5 x 1 m) tại An Giang ở ba mức mật độ. Sau 4,5 tháng, cá đạt 517 – 684 g/con. Năng suất ở mật độ 200 con/m² cao nhất (55,56 kg/m², FCR 1,21) nhưng tỷ lệ sống chỉ 40,72%. Mật độ 100 con/m² cho năng suất 43,87 kg/m² với tỷ lệ sống 79,6%. Mức 150 con/m² lại cho kết quả kém nhất (tỷ lệ sống 39,67%, FCR 1,68) vì cá ở nhóm này bị bệnh kéo dài giữa vụ.

Từ thí nghiệm này rút ra hai điều. Thứ nhất, bể bạt mật độ cao cho lợi nhuận tốt nhất chỉ khi đàn cá không bị bệnh. Một đợt bệnh kéo dài là đủ đẩy FCR lên cao và kéo lợi nhuận xuống thấp nhất. Thứ hai, chênh lệch tỷ lệ sống giữa 100 và 200 con/m² phần lớn đến từ cá ăn nhau khi chỗ ở bị thu hẹp. Người mới làm bể bạt hoặc nguồn nước không dồi dào nên bắt đầu ở khoảng 100 con/m². Khi đã quen quy trình và có nguồn nước tốt thì mới tăng dần.

Chế độ thay nước trong thí nghiệm cho thấy bể bạt “ăn nước” nhiều như thế nào. Tháng đầu thay 70% nước mỗi 2 – 3 ngày, tháng 2 và tháng 3 thay 80 – 90% mỗi 2 ngày, tháng 4 thay 80 – 90% mỗi 1 – 2 ngày. Lý do là cá lóc ăn thức ăn đạm cao (40% trở lên) nên thải ra rất nhiều đạm. Bể bạt lại không có lớp bùn đáy chứa vi khuẩn chuyển hóa amoni như ao đất. Không thay nước đủ thì NH3 tăng chỉ sau vài ngày. Nguồn nước cấp phải đủ cho mức thay này, đây là điều kiện tiên quyết khi tính làm bể bạt.

Bạt phơi nắng làm nước trong bể nóng nhanh vào buổi trưa. Bể nhỏ, nước nông nên nhiệt độ có thể chênh lệch lớn giữa trưa và đêm. Nên che một phần mặt bể bằng lưới lan và giữ nhiệt độ thích hợp cho cá nuôi để cá không bỏ ăn vào những tháng nắng gắt.

Kỹ thuật nuôi cá lóc trong bể xi măng

Bể xi măng vận hành gần giống bể bạt về mật độ, cách cho ăn và chế độ thay nước. Khác biệt nằm ở ba điểm mà người nuôi chuyển từ bạt sang xi măng hay bỏ qua.

Điểm đầu tiên là bể mới xây. Xi măng mới tiết vôi ra nước làm pH tăng cao, cá thả vào dễ bị sốc và hỏng da. Bể mới cần ngâm nước, xả bỏ nhiều lần đến khi đo pH nước trong bể ổn định và gần với nước nguồn thì mới thả cá. Cách đo và điều chỉnh có trong bài về pH ao nuôi tôm cá.

Điểm thứ hai là thành bể. Cá lóc phản xạ phóng mạnh khi bị giật mình, lúc cho ăn, lúc thay nước hay khi có người đi ngang. Thành xi măng nhám làm cá trầy mõm, trầy hai bên thân. Những vết trầy này là cửa ngõ cho vi khuẩn và nấm xâm nhập, rồi phát triển thành cá lóc bị lở loét, nhất là vào mùa mưa lạnh. Vì vậy thành bể nên được tô láng, góc bể bo tròn. Hạn chế người qua lại sát bể vào giờ cá ăn.

Điểm thứ ba là đáy bể phải dốc về lỗ xả và lỗ xả phải đủ lớn để rút cặn nhanh. Bể xi măng thường sâu hơn bể bạt. Chất thải lắng ở đáy không được xả kịp sẽ phân hủy ngay dưới chỗ cá nằm. Trong khi đó, cá lóc ít ngoi lên mặt khi nước còn đủ oxy, nên người nuôi khó thấy cá khó chịu.

Kỹ thuật nuôi cá lóc trong vèo

Vèo là lồng lưới hình hộp, đặt trên sông rạch hoặc ngay trong ao lớn. Vèo sông có nước chảy qua liên tục nên chất thải được cuốn đi, nước luôn mới. Cá trong vèo lớn nhanh và đều cỡ hơn trong ao đất. Ngược lại, người nuôi không xử lý được nguồn nước. Khi nước thượng nguồn đục, mang phèn hoặc có mầm bệnh, cả vèo phải chịu cùng lúc.

Vèo cho cá lóc cần nắp lưới kín, vì cá có thể nhảy ra khỏi vèo cả khi mặt nước cách miệng vèo khá xa. Mắt lưới chọn theo cỡ cá, đủ nhỏ để cá không chui ra. Mỗi khi phân cỡ hoặc cá lớn lên thì đổi sang vèo mắt lưới lớn hơn để nước lưu thông tốt. Đáy vèo phải cách đáy sông hoặc đáy ao để chất thải rơi xuống không đọng lại trong vèo.

Nhóm tác giả Đại học Cần Thơ còn gợi ý một cách tận dụng mặt nước khá hay: nuôi cá lóc trong vèo đặt trên ao và nuôi thêm cá lóc hoặc loài cá khác thả tự do trong ao bên dưới. Cá trong ao ăn phần thức ăn rơi ra ngoài vèo, giúp giảm thất thoát thức ăn. Cách này hợp với hộ đã có sẵn ao rộng nhưng chưa đủ vốn thả kín cả ao.

Vào mùa lũ, nước sông lên nhanh, đục và lạnh. Đây là lúc cá trong vèo sông dễ xây xát và nhiễm bệnh nhất. Nên giảm cho ăn, gia cố neo vèo và theo dõi đàn cá mỗi ngày thay vì hai ba ngày một lần.

Thức ăn và cách cho ăn quyết định lời lỗ

Trong khảo sát 131 hộ, thức ăn chiếm 78,4 – 81,8% tổng chi phí nuôi cá lóc trong ao. Chi phí thuốc và hóa chất chỉ chiếm 2,3 – 3,6%. Nói cách khác, mỗi điểm FCR tiết kiệm được có giá trị lớn hơn nhiều so với việc cắt giảm vài khoản thuốc. Hệ số thức ăn của ao nuôi cá lóc phổ biến ở mức 1,27 – 1,33. Nghiên cứu của Tiến sĩ Trần Hoàng Tuân cũng ghi nhận FCR 1,32 – 1,33 ở An Giang và Trà Vinh. Ao đang cho FCR trên 1,5 nghĩa là thức ăn đang bị lãng phí hoặc cá đang hao hụt mà người nuôi chưa phát hiện.

Tập cho cá giống ăn thức ăn viên

Cá lóc mới nở ăn động vật phù du, chủ yếu là Moina (trứng nước). Để chuyển sang thức ăn viên, thí nghiệm của Tiêu Quốc Sang và cộng sự giảm dần tỷ lệ Moina trong 7 ngày:

• Ngày 1: 100% Moina.
• Ngày 2 – 3: 75% Moina trộn 25% thức ăn công nghiệp xay nhuyễn.
• Ngày 4: mỗi loại 50%.
• Ngày 5 – 6: 25% Moina, 75% thức ăn công nghiệp.
• Ngày 7: 100% thức ăn công nghiệp.

Đa số người nuôi thương phẩm mua giống đã tập ăn sẵn. Tuy vậy, nên hỏi cơ sở giống cá đã ăn loại thức ăn gì, cỡ viên bao nhiêu, để mấy ngày đầu cho ăn đúng loại đó rồi mới đổi dần sang thức ăn của mình.

Độ đạm và số cữ ăn theo từng tháng

Cá lóc cần thức ăn đạm cao ở giai đoạn đầu và giảm dần khi cá lớn. Thí nghiệm bể bạt dùng lịch đạm như bảng dưới.

Điểm đáng chú ý là chính nhóm tác giả nhận thấy từ khi chuyển xuống thức ăn 30% đạm, tốc độ tăng trọng của cá chậm lại rõ rệt. Họ kết luận mức đạm này không phù hợp cho giai đoạn cuối. Trong khi đó, các ao trong khảo sát ở An Giang, Đồng Tháp, Trà Vinh dùng thức ăn đạm trung bình 40 – 42%. Vì vậy, không nên vì muốn giảm tiền thức ăn mà hạ đạm quá sớm. Thức ăn rẻ nhưng cá chậm lớn sẽ kéo dài vụ nuôi, và tổng tiền thức ăn cuối vụ có khi lại cao hơn.

Cá lóc ăn mạnh, đớp mồi nhanh và hay giành mồi ở một góc quen. Nên rải thức ăn chậm, dàn đều quanh khu vực cho ăn và ngừng khi thấy cá đớp chậm lại. Cách này vừa tránh thức ăn chìm xuống đáy, vừa giúp cá nhỏ trong đàn có phần.

Giữ đường ruột khỏe khi cá ăn đạm cao

Thức ăn đạm cao, cá ăn nhiều và nhanh khiến đường ruột cá lóc dễ quá tải. Biểu hiện thường gặp là phân lỏng, cá ăn nhưng chậm lớn, FCR nhích dần lên. Bổ sung men tiêu hóa giúp cá hấp thu tốt hơn phần đạm đã bỏ tiền mua. Chúng tôi hay trộn Biotic Pro, chứa Bacillus subtilis và Bacillus licheniformis (hai nhóm vi khuẩn có lợi sống trong đường ruột), vào thức ăn ở các tháng cá ăn mạnh nhất. Liều cho cá lóc được tính theo lượng thức ăn thực tế mỗi ngày, theo hướng dẫn của kỹ sư.

Phân cỡ để hạn chế cá ăn nhau

Tính ăn thịt lẫn nhau làm cá lóc phân hóa cỡ rất nhanh. Trong thí nghiệm ương giống của Đại học Cần Thơ, sau 45 ngày cá cùng một mẻ đã tách thành bốn nhóm, từ dưới 1 g đến trên 3 g/con. Nhóm 1 – 2 g chiếm 59,6%, nhóm trên 3 g chỉ chiếm 5,7%. Chính nhóm cá vượt cỡ ít ỏi này là thủ phạm ăn những con nhỏ. Các nghiên cứu cũng ghi nhận cá ăn thức ăn tươi sống phân hóa cỡ mạnh hơn cá ăn thức ăn viên.

Trong tháng nuôi đầu tiên, nên quan sát kỹ lúc cá lên ăn. Khi thấy xuất hiện những con đầu to, thân dài vượt hẳn đàn, nên lọc ra nuôi riêng. Ở bể bạt và bể xi măng, việc phân cỡ dễ hơn nhiều: hạ nước, kéo lưới, lựa cá qua rổ hoặc lưới lọc rồi chia sang bể khác. Ở ao đất, phân cỡ khó và gây sốc cho cả đàn, nên quan trọng nhất là chọn giống đồng cỡ ngay từ đầu. Ở ao đất chỉ nên phân cỡ khi chênh lệch đã rõ.

Mỗi lần kéo lưới phân cỡ, cá lóc dễ bị xây xát. Nên làm vào sáng sớm trời mát, thao tác nhẹ tay và không giữ cá trong lưới lâu. Sau đó cần theo dõi đàn cá vài ngày vì những vết trầy nhỏ có thể phát thành lở loét. Phân cỡ giúp giảm cá ăn nhau, nhưng làm vội và làm thô thì lại mở đường cho bệnh.

Quản lý nước và đáy suốt vụ nuôi

Vì cá lóc chịu được oxy thấp, rủi ro chính trong ao nuôi cá lóc không phải là thiếu oxy đột ngột. Rủi ro lớn hơn là đạm tích tụ dần. Thức ăn đạm 40% trở lên, mật độ 50 con/m² trở lên, cộng với phân cá và thức ăn thừa sẽ làm TAN (tổng lượng đạm amoni trong nước) tăng đều mỗi ngày. Khi pH buổi chiều lên cao, một phần TAN chuyển thành NH3, dạng khí độc ngấm qua mang cá. Cơ chế này được giải thích trong bài chu trình ni tơ trong ao nuôi. Cách hạ nhanh khi chỉ số vượt ngưỡng có trong bài xử lý khí độc NH3.

Ở ao đất, chất hữu cơ tích dưới đáy là nơi khí độc phát sinh. Nhất là vùng giữa ao, nơi thức ăn thừa dồn về và cá lóc lại hay nằm. Ngoài việc thay nước định kỳ, cần duy trì vi sinh xử lý đáy để phân hủy phần chất thải này trước khi nó kịp sinh khí.

Để làm việc đó, chúng tôi chọn Bio Enzym. Sản phẩm kết hợp Bacillus subtilis với enzyme protease (enzyme phân giải đạm), phù hợp với chất thải giàu đạm của ao cá lóc. Cách hoạt động của nhóm vi khuẩn này được trình bày trong bài Bacillus subtilis là gì. Liều thông thường là 250 g cho 5.000 m³ nước, 7 – 10 ngày một lần. Ao ít thay nước hoặc đáy đã có mùi thì tăng lên 250 g cho 2.000 m³, 7 ngày một lần. Bio Enzym không dùng chung với hóa chất diệt khuẩn trong vòng 24 giờ, và ngưng trước thu hoạch ít nhất 3 ngày.

Với bể bạt và bể xi măng, thay nước là biện pháp chính. Vi sinh đóng vai trò phụ, giúp làm sạch nhớt bạt và cặn bám thành bể giữa hai lần thay. Dù nuôi mô hình nào, thời điểm cần để ý nhất là những ngày chuyển mùa: nắng nóng kéo dài rồi mưa lớn, hoặc đầu mùa mưa lạnh. Lúc này nhiệt độ và pH dao động mạnh, cá giảm ăn và sức đề kháng xuống thấp. Những bước quản lý chung cho các loài nuôi được tổng hợp trong bài quản lý môi trường ao nuôi thủy sản.

Khi người nuôi đã có kết quả test NH3, pH, độ kiềm nhưng chưa chắc ao mình đang ở mức nào, có thể chụp phiếu test gửi kỹ sư Green Bio qua Hotline 0982 266 640. Kỹ sư sẽ đọc chỉ số theo đúng mật độ và cỡ cá đang nuôi, rồi tính liều xử lý theo thể tích ao thực tế.

Phòng bệnh theo từng giai đoạn của vụ nuôi

Bệnh trên cá lóc nuôi thâm canh có thời điểm xuất hiện khá rõ theo giai đoạn. Nắm được thời điểm đó giúp người nuôi phòng đúng lúc thay vì dùng thuốc liên tục.

• Tháng đầu sau thả: Cá giống mới về dễ bị ký sinh trùng ngoài da và mang. Khâu tắm muối lúc thả và giữ nước sạch là quan trọng nhất. Các nhóm thường gặp có trong bài các loại ký sinh trùng trên cá.
• Giữa vụ, khi cá ăn mạnh và mật độ dày nhất: Đây là giai đoạn dễ phát bệnh do vi khuẩn, đặc biệt là các bệnh do vi khuẩn Aeromonas gây ra như đốm trắng nội tạng và xuất huyết. Dấu hiệu sớm thường là cá ăn chậm, tụ lại một góc, FCR tăng.
• Những đợt chuyển mùa và mưa lạnh: Cá dễ bị lở loét và trắng da, nhất là khi trước đó vừa phân cỡ hoặc cá bị trầy. Cách nhận biết và xử lý từng giai đoạn của bệnh trắng da trên cá lóc đã được trình bày chi tiết trong bài riêng.

Khi cá có dấu hiệu bệnh, không nên tự trộn kháng sinh theo thói quen. Mỗi tác nhân có phác đồ khác nhau, và việc chọn sai thuốc là nguyên nhân hàng đầu khiến bệnh kéo dài như nhóm 150 con/m² trong thí nghiệm bể bạt.

Nuôi cá lóc bao lâu thì thu hoạch và bán lúc nào có lời?

Với giống cỡ 4 – 5 cm, cá lóc nuôi ao đất mất khoảng 5,3 – 5,6 tháng để đạt 510 – 620 g/con. Ở bể bạt, thời gian là khoảng 4,5 tháng với cá giống 60 ngày tuổi. Ao rộng và sâu thường nuôi lâu hơn một chút và cho cá cỡ lớn hơn. Nhiều hộ ở miền Tây nuôi được hai vụ mỗi năm.

Điều khiến nhiều người mới vào nghề bất ngờ là kỹ thuật tốt chưa chắc đã có lời. Khảo sát ở An Giang và Trà Vinh năm 2014 cho thấy chỉ 37,5% hộ ở An Giang và 15,6% hộ ở Trà Vinh có lời trong vụ nuôi. Nguyên nhân chính là giá bán thấp. Khảo sát năm 2017 cũng chỉ ra các hộ thua lỗ có FCR không hề kém hơn hộ có lời (1,26 – 1,29 so với 1,27 – 1,31). Họ lỗ chủ yếu vì thu hoạch đúng lúc giá trên thị trường xuống thấp.

Vì vậy, lịch thả giống nên được tính ngược từ thời điểm muốn bán. Theo kinh nghiệm của chúng tôi, cá lóc thịt thường có giá tốt vào khoảng tháng 4 – 5 âm lịch, khi nguồn cá tự nhiên ít và nhiều ao đã thu rộ từ trước. Ngược lại, thả cùng lúc với cả vùng thì dễ phải bán cùng lúc với cả vùng. Liên kết với thương lái hoặc cơ sở thu mua từ đầu vụ, chia ao thả lệch nhau vài tuần cũng là cách giảm rủi ro giá mà nhiều hộ nuôi lâu năm đang làm.

Trước khi thu hoạch, cần tính đến thời gian ngưng thuốc của mọi sản phẩm đã dùng trong vụ. Vua Diệt Khuẩn và Bio Enzym cần ngưng ít nhất 3 ngày. Với kháng sinh, thời gian ngưng dài hơn nhiều, tùy hoạt chất. Đây là điều kiện để cá được thương lái và nhà máy chấp nhận, nhất là các lô hướng đến xuất khẩu.

Kết luận

Nuôi cá lóc có lời không nằm ở việc thả thật dày hay chọn mô hình đắt tiền. Điều quyết định là chọn mô hình hợp với nguồn nước, giữ đàn cá đồng cỡ, cho ăn đúng độ đạm và tính trước thời điểm bán. Ao đất cho năng suất ổn định với vốn thấp. Bể lót bạt và bể xi măng cho năng suất cao nhưng đòi hỏi nhiều nước sạch. Vèo cho cá lớn nhanh nhưng phụ thuộc vào dòng sông.

Nếu người nuôi đang chuẩn bị vào vụ và còn phân vân giữa ao đất, bể bạt hay vèo, hoặc ao đang có FCR cao bất thường mà chưa rõ nguyên nhân, đội ngũ kỹ sư Green Bio sẵn sàng cùng xem xét. Người nuôi chỉ cần gọi Hotline 0982 266 640 và gửi kèm vài thông tin: diện tích, độ sâu ao hoặc kích thước bể, mật độ đang thả, loại thức ăn và hình ảnh hoặc video cá lúc lên ăn. Kỹ sư sẽ tư vấn miễn phí mật độ phù hợp, lịch xử lý nước theo thể tích thực tế và theo dõi ao cùng người nuôi trong suốt vụ.