Bệnh trên cá tra: Nhận diện sớm, chẩn đoán đúng và điều trị tận gốc

Bệnh trên cá tra là nhóm bệnh do vi khuẩn, ký sinh trùng và nấm gây ra trên cá tra. Bệnh tấn công gan, thận, mang, da và vây, nặng nhất ở cá giống và cá thịt mới thả khi nhiệt độ nước dao động vào mùa mưa. Hậu quả thường thấy là gan thận nổi đốm trắng, thân và vây xuất huyết, đuôi bị ăn mòn, mang nhợt và cá bỏ ăn. Một ao nhiễm gan thận mủ hoặc xuất huyết có thể hao hụt từ một nửa đến gần như toàn bộ đàn nếu xử lý chậm. Phát hiện trong 24-48 giờ đầu và dùng đúng thuốc cho đúng tác nhân là điều quyết định tỷ lệ sống, chi phí thuốc và lợi nhuận cả vụ. Bài viết dưới đây, Green Bio sẽ chia sẻ từ kinh nghiệm xử lý tại ao, gồm các nội dung: các bệnh thường gặp ở cá tra, dấu hiệu cá tra bị bệnh, cách chẩn đoán tại ao, cách phân biệt bệnh dễ nhầm, phác đồ điều trị bệnh cá tra theo từng nhóm tác nhân và cách phòng bệnh cho cá tra từ đầu vụ.

Vì sao cá tra dễ bị bệnh và bệnh tập trung vào thời điểm nào?

Bệnh trên cá tra ít khi xuất hiện ngẫu nhiên. Phần lớn ổ dịch chúng tôi xử lý đều đủ ba yếu tố: mầm bệnh có sẵn trong ao hoặc theo con giống vào ao, môi trường biến động làm cá giảm sức đề kháng và quản lý ao chưa kịp điều chỉnh. Cá tra được nuôi mật độ rất cao, cho ăn nhiều đạm, nên chất thải tích tụ nhanh ở đáy ao. Đây là nguồn dinh dưỡng cho vi khuẩn cơ hội như Aeromonas và Edwardsiella. Vì vậy, nền tảng của mọi phác đồ là quản lý môi trường ao nuôi thủy sản ổn định ngay từ trước khi cá có triệu chứng.

Thời điểm nguy hiểm nhất là mùa mưa và giai đoạn chuyển mùa. Nghiên cứu bộ gen vi khuẩn E. ictaluri tại Việt Nam của Erickson trên tạp chí Microorganisms ghi nhận bệnh gan thận mủ thường gắn với mùa mưa, khi nhiệt độ nước giảm xuống dưới 28°C. Cũng theo nghiên cứu này, khoảng 75% hộ nuôi được khảo sát gặp dịch gan thận mủ trong mỗi vụ. Ngược lại, khi nắng nóng kéo dài và nước ấm, nhóm bệnh xuất huyết, trắng đuôi và ký sinh trùng ngoài da lại tăng.

Từ kinh nghiệm đi ao, chúng tôi thấy cá tra thường phát bệnh sau 3-7 ngày kể từ một “cú sốc”: mưa lớn làm pH và nhiệt độ tụt, thay nước đột ngột, sang ao, phân cỡ, hoặc thay đổi loại thức ăn. Người nuôi nắm được quy luật này thì có thể chủ động tăng sức đề kháng cho cá trước các mốc rủi ro thay vì chờ cá chết mới chữa.

Các bệnh thường gặp trên cá tra gồm những nhóm nào?

Bệnh cá tra có thể chia thành bốn nhóm theo tác nhân. Mỗi nhóm cần một hướng xử lý khác nhau. Nhầm nhóm là nguyên nhân phổ biến nhất khiến người nuôi tốn thuốc mà cá vẫn chết.

Trong thực tế, cá thường không chỉ mắc một bệnh. Mô hình chúng tôi gặp nhiều nhất là ký sinh trùng làm tổn thương da và mang trước, sau đó vi khuẩn Aeromonas tấn công qua vết thương, gọi là nhiễm khuẩn kèm theo (bội nhiễm). Nếu chỉ dùng kháng sinh mà không xử lý ký sinh trùng, bệnh sẽ tái lại sau vài ngày.

Dấu hiệu cá tra bị bệnh nhận biết ra sao ngay tại ao?

Dấu hiệu cá tra bị bệnh xuất hiện theo thứ tự: hành vi thay đổi trước, rồi đến tổn thương bên ngoài, cuối cùng mới là tổn thương nội tạng khi mổ khám. Người nuôi quan sát kỹ trong 2 thời điểm, lúc cho ăn và sáng sớm, thì có thể phát hiện sớm hơn 1-2 ngày.

Những thay đổi hành vi nào cần cảnh giác?

• Lượng ăn giảm đột ngột: thức ăn dư sau 20-30 phút, cá lên ăn rời rạc thay vì tranh mồi. Đây là dấu hiệu sớm và đáng tin nhất.
• Cá bơi lờ đờ, tách đàn: dạt vào bờ, quanh cống hoặc nổi đầu dù oxy không thấp.
• Cá cọ mình vào thành ao, quẫy mạnh: gợi ý ký sinh trùng ngoài da hoặc mang.
• Cá nổi đầu, mở nắp mang liên tục: mang bị tổn thương do sán lá, trùng hoặc vi khuẩn.
• Cá chết rải rác tăng dần theo ngày: kiểu chết đặc trưng của gan thận mủ và xuất huyết.

Tổn thương bên ngoài và nội tạng nói lên điều gì?

Lưu ý quan trọng: cá gan thận mủ giai đoạn đầu gần như không có dấu hiệu bên ngoài. Nhiều hộ chỉ nhìn da cá thấy “sạch” nên chậm xử lý. Khi cá chết rải rác mà ngoài da bình thường, phải mổ khám nội tạng ngay.

Kỹ sư Green Bio chẩn đoán bệnh cá tra tại ao như thế nào?

Chẩn đoán bệnh cá tra chính xác cần kết hợp ba bước: đọc lịch sử ao, khám mẫu cá và đo chỉ số nước. Bỏ qua bước nào cũng dễ dẫn đến dùng sai thuốc.

Bước 1: Đọc lịch sử ao

Chúng tôi hỏi người nuôi: cá thả được bao lâu, gần đây có mưa lớn, thay nước, sang ao hay đổi thức ăn không, cá giảm ăn từ ngày nào, mỗi ngày vớt bao nhiêu con chết, đã dùng thuốc gì. Thông tin này giúp khoanh vùng nhóm tác nhân trước khi cầm cá lên.

Bước 2: Khám mẫu cá

Chọn 5-10 con đang yếu nhưng còn sống, không lấy cá đã chết lâu vì nội tạng phân hủy làm sai kết quả. Quan sát da, vây, mang; cạo nhớt da và cắt mảnh mang để soi kính hiển vi tìm trùng bánh xe, trùng quả dưa, sán lá. Sau đó mổ xoang bụng kiểm tra gan, thận, lá lách, ruột và dịch xoang bụng.

Bước 3: Đo môi trường

Tối thiểu cần đo pH (sáng và chiều), oxy hòa tan, nhiệt độ, NH3/NH4+ và NO2-. Với cá tra, chúng tôi khuyến nghị giữ pH khoảng 6,5-8,5, biên độ dao động trong ngày dưới 0,5 và oxy hòa tan không thấp hơn 3 mg/L vào sáng sớm. Một ao có khí độc cao mà chỉ dùng kháng sinh thì cá sẽ tiếp tục chết vì môi trường.

Với các ổ dịch vi khuẩn kéo dài hoặc đã điều trị một đợt không hiệu quả, chúng tôi luôn khuyên người nuôi gửi mẫu cá đến phòng thí nghiệm để phân lập vi khuẩn và làm kháng sinh đồ (xét nghiệm xác định kháng sinh còn nhạy với vi khuẩn). Chi phí xét nghiệm thấp hơn nhiều so với một đợt kháng sinh sai.

Bệnh trên cá tra nào dễ nhầm lẫn và phân biệt thế nào?

Người nuôi nhầm lẫn bệnh trên cá tra chủ yếu giữa ba cặp: gan thận mủ với bệnh gạo, xuất huyết với trắng đuôi, và bệnh do ký sinh trùng với bệnh do môi trường. Mỗi cặp có hướng điều trị khác hẳn nhau.

Gan thận mủ hay bệnh gạo?

Cả hai đều tạo nốt trắng nên rất dễ nhầm. Đốm trắng của bệnh gan thận mủ trên cá tra nằm trong gan, thận, lá lách, là ổ hoại tử do vi khuẩn, cá chết rải rác tăng nhanh. Nốt trắng của bệnh gạo trên cá tra là bào nang ký sinh trùng, thường thấy trong cơ hoặc mang, cá chết chậm hơn nhưng giảm giá trị thịt phi lê. Gan thận mủ cần kháng sinh, còn bệnh gạo thì kháng sinh không có tác dụng. Đây là sai lầm tốn kém nhất mà chúng tôi gặp.

Xuất huyết hay trắng đuôi?

Xuất huyết do Aeromonas làm da và vây đỏ, bụng có thể chướng dịch. Bệnh trắng đuôi – thối đuôi trên cá tra bắt đầu bằng một vệt trắng đục ở cuống đuôi, vây mòn dần, ít khi có dịch xoang bụng. Hai bệnh có thể xảy ra cùng lúc khi cá bị xây xát sau sang ao.

Bệnh hay do môi trường?

Cá nổi đầu đồng loạt lúc rạng sáng và hồi lại khi trời nắng thường do thiếu oxy hoặc khí độc. Cá chết rải rác cả ngày, có tổn thương trên thân hoặc nội tạng mới là dấu hiệu bệnh. Đo oxy lúc 5-6 giờ sáng là cách phân biệt nhanh nhất.

Mức độ thiệt hại của từng bệnh cá tra nghiêm trọng đến đâu?

Mức thiệt hại của bệnh trên cá tra phụ thuộc vào tác nhân và tốc độ can thiệp. Nhóm vi khuẩn gây chết nhanh và nhiều nhất, nhóm ký sinh trùng gây hao hụt âm thầm và mở đường cho bội nhiễm.

Với gan thận mủ, nghiên cứu của Erickson và cộng sự ghi nhận tỷ lệ chết trong thí nghiệm gây nhiễm dao động 50-100%. Bệnh được xác định lần đầu ở cá tra Đồng bằng sông Cửu Long trong công bố của Crumlish vào năm 2002. Với bệnh xuất huyết, nhóm nghiên cứu của Bartie trên Frontiers in Microbiology cho thấy ngoài A. hydrophila, loài Aeromonas dhakensis đang nổi lên là tác nhân quan trọng gây xuất huyết ở cá tra Việt Nam. Bệnh gây tỷ lệ chết cao, kèm xuất huyết, áp xe, loét, tích dịch xoang bụng và thiếu máu.

Điều người nuôi cần nhớ: thiệt hại lớn nhất không nằm ở số cá chết, mà ở chi phí thuốc tăng, cá chậm lớn sau bệnh và nguy cơ lô cá bị loại vì tồn dư kháng sinh khi xuất khẩu.

Điều trị bệnh trên cá tra theo đúng kỹ thuật

Cách trị bệnh cá tra hiệu quả phải đi theo đúng đường mà bệnh tấn công: làm sạch nguồn mầm bệnh trong nước, xử lý tác nhân trên da và mang, điều trị bên trong cơ thể khi vi khuẩn đã vào máu và nội tạng, rồi phục hồi cá sau bệnh. Không phải ổ dịch nào cũng cần đủ các bước. Kỹ sư sẽ chọn bước theo kết quả chẩn đoán.

Giảm mầm bệnh trong nước bằng cách nào?

Khi phát hiện bệnh, việc đầu tiên là giảm 30-50% lượng thức ăn để giảm chất thải và tránh lãng phí, đồng thời tăng sục khí hoặc quạt nước. Sau đó sát khuẩn nước ao để giảm mật độ vi khuẩn tự do, tránh tái nhiễm.

Trong các ổ dịch đốm đỏ, lở loét, xuất huyết do vi khuẩn, chúng tôi thường dùng Vua Diệt Khuẩn của Green Bio. Thành phần gồm glutaraldehyde (tối thiểu 300.000 mg/L) và benzalkonium chloride (BKC, tối thiểu 80.000 mg/L), dùng được cho ao đang có cá, không làm sốc cá hay đổi màu nước.

Ví dụ tính liều: Ao 5.000 m², mực nước 3,5 m có thể tích 5.000 × 3,5 = 17.500 m³. Liều điều trị 1 lít/2.000 m³ cần 17.500 ÷ 2.000 ≈ 8,75 lít, tức khoảng 9 lít. Pha loãng với nước ao, tạt đều khắp mặt ao vào buổi sáng khi đang chạy quạt nước.

Không đánh thuốc sát khuẩn cùng ngày với vi sinh vì thuốc sẽ diệt luôn vi sinh có lợi. Nên cách ít nhất 2-3 ngày.

Xử lý ký sinh trùng và nấm trên da, mang ra sao?

Khi soi mẫu thấy trùng bánh xe trên cá, trùng quả dưa hoặc sán lá mang, người nuôi lâu năm thường dùng các biện pháp quen thuộc sau. Chúng có hiệu quả nếu dùng đúng liều và đúng điều kiện nước:

Riêng đồng sunfat có biên độ an toàn rất hẹp. Chúng tôi chỉ khuyến nghị dùng khi đã đo độ kiềm và có kỹ sư tính liều. Xem thêm các loại ký sinh trùng trên cá để nhận diện đúng loài trước khi chọn thuốc, và cách xử lý nấm thủy mi trên cá khi vết thương bị nấm bám thứ phát. Với giun sán nội ký sinh, cần dùng thuốc tẩy trộn vào thức ăn theo hướng dẫn kỹ sư, thường kết hợp định kỳ trong vụ.

Bệnh gạo hiện chưa có thuốc đặc trị được công nhận. Hướng xử lý là chặn nguồn lây bằng cách loại cá nặng, cải tạo đáy kỹ, kiểm soát chim và ốc trung gian và tăng sức đề kháng cho đàn còn lại.

Khi nào cần dùng kháng sinh và dùng như thế nào cho đúng?

Kháng sinh chỉ dùng khi đã xác định bệnh do vi khuẩn (gan thận mủ, xuất huyết, trắng đuôi nặng hoặc bội nhiễm sau ký sinh trùng). Kháng sinh vô tác dụng với ký sinh trùng, nấm và bệnh do môi trường. Trước khi dùng, cần xem kỹ các loại thuốc kháng sinh trong nuôi trồng thủy sản được phép sử dụng.

Green Bio có hai kháng sinh dạng trộn thức ăn dùng được cho cá tra, nằm trong danh mục thuốc thủy sản được phép lưu hành:

Ví dụ tính liều Bactomar: Ao có khoảng 80 tấn cá (80.000 kg). Liều 1 ml/20 kg cá/ngày cần 80.000 ÷ 20 = 4.000 ml, tức 4 lít mỗi ngày. Liệu trình 5-7 ngày cần 20-28 lít. Trộn đều thuốc vào lượng thức ăn đã giảm, để thấm 15-30 phút, áo thêm một lớp dầu hoặc chất kết dính trước khi cho ăn.

Ở đây, chúng tôi muốn nói thẳng một điều mà nhiều tài liệu bán thuốc thường bỏ qua: vi khuẩn gây bệnh trên cá tra ở Đồng bằng sông Cửu Long đã kháng thuốc ở mức đáng lo. Nghiên cứu của Erickson phát hiện khoảng 77% bộ gen E. ictaluri được giải trình tự mang gen kháng florfenicol và gen kháng sulfonamide. Các nghiên cứu cũng ghi nhận A. dhakensis mang gen kháng sulfonamide, trimethoprim, tetracycline và quinolone. Vì vậy:

• Ưu tiên làm kháng sinh đồ khi ao từng điều trị bằng cùng một hoạt chất hoặc dịch tái phát nhiều lần.
• Dùng đủ liều, đủ ngày. Ngưng thuốc giữa chừng khi cá vừa ăn lại là nguyên nhân hàng đầu tạo ra vi khuẩn kháng thuốc.
• Không phối trộn tùy tiện nhiều loại kháng sinh. Mỗi lần dùng chỉ một hoạt chất hoặc một tổ hợp đã được đăng ký.
• Tính trước thời gian ngưng thuốc so với lịch thu hoạch, đặc biệt với lô cá xuất khẩu.

Tìm hiểu kỹ hơn về kháng sinh Florfenicol trong thủy sản để hiểu vì sao cần dùng đúng liều. Với bệnh nặng hoặc không chắc chắn về chẩn đoán, người nuôi nên gọi kỹ sư Green Bio trước khi trộn thuốc.

Những hóa chất, kháng sinh nào tuyệt đối không được dùng?

Áp lực dịch bệnh khiến một số hộ vẫn dùng thuốc trôi nổi có chứa hoạt chất cấm. Theo danh mục do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành, được Chi cục Thủy sản TP. Hồ Chí Minh phổ biến, các chất cấm trong sản xuất thủy sản gồm chloramphenicol, nitrofuran (kể cả furazolidone), metronidazole, xanh malachite (malachite green), enrofloxacin, ciprofloxacin, gentian violet và nhóm fluoroquinolone… Chỉ một lô cá phát hiện tồn dư các chất này có thể bị trả về, ảnh hưởng đến cả vùng nuôi. Trước khi mua bất kỳ thuốc nào, người nuôi nên đọc kỹ thành phần trên nhãn.

Phục hồi cá tra sau điều trị

Phục hồi sau bệnh quyết định cá có lấy lại tốc độ tăng trưởng hay không. Sau một đợt kháng sinh, hệ vi sinh đường ruột của cá bị xáo trộn, gan phải đào thải thuốc, cá thường ăn kém và chậm lớn trong 1-2 tuần nếu không được hỗ trợ.

Ngay sau khi kết thúc liệu trình kháng sinh, chúng tôi khuyến nghị bổ sung men tiêu hóa vào thức ăn để tái lập hệ vi sinh có lợi. Nên sử dụng các sản phẩm chứa Bacillus subtilis và Bacillus licheniformis, giúp cải thiện tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng, dùng được cho cả tôm và cá. Trang sản phẩm chưa có liều riêng cho cá tra, vì vậy người nuôi dùng theo hướng dẫn của kỹ sư.

Song song, cần làm sạch đáy và giảm khí độc vì lượng thức ăn thừa và cá chết trong đợt bệnh làm đáy ao tích tụ hữu cơ. Bio 102 chứa Bacillus spp. tối thiểu 2 × 10⁹ CFU/kg (B. subtilis, B. licheniformis), giúp phân hủy hữu cơ, giảm NH3, NO2, H2S và hạn chế tảo độc. Liều định kỳ là 1 gói/2.500-4.000 m³ nước mỗi 10 ngày, liều xử lý là 1 gói/1.600-2.000 m³ trong 2 ngày liên tiếp, đánh vào khoảng 22-24 giờ. Nhớ đánh vi sinh sau khi đã ngưng sát khuẩn ít nhất 2-3 ngày.

Một hướng đi đang được nghiên cứu nhiều là dùng thực khuẩn thể (phage), loại virus chỉ tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh. Thí nghiệm của Lê Hồng Sơn trên tạp chí Antibiotics cho thấy nhóm cá tra nhiễm A. hydrophila không được xử lý chết tích lũy khoảng 81,7%, trong khi nhóm được xử lý phage ở liều cao nhất không có cá chết. Đây là kết quả trong điều kiện thí nghiệm, nhưng mở ra triển vọng giảm phụ thuộc kháng sinh. Người nuôi có thể tìm hiểu thêm phage là gì và khác vi sinh thế nào.

Những sai lầm người nuôi hay mắc khi trị bệnh cá tra

Phần lớn ca “trị mãi không khỏi” mà kỹ sư Green Bio tiếp nhận đều không do thuốc kém, mà do quy trình sai. Những lỗi lặp lại nhiều nhất gồm:

• Dùng kháng sinh khi chưa chẩn đoán. Thấy cá chết là trộn kháng sinh, trong khi nguyên nhân là ký sinh trùng hoặc khí độc.
• Dùng thuốc theo hàng xóm. Cùng là cá chết rải rác nhưng ao bên cạnh bị gan thận mủ, ao mình lại bị xuất huyết hoặc bệnh gạo.
• Không giảm thức ăn khi cá bệnh. Cá bệnh không ăn hết thuốc, thức ăn thừa làm nước xấu thêm.
• Ngưng thuốc sớm. Cá ăn lại sau 2-3 ngày là ngừng, vi khuẩn sống sót và kháng thuốc.
• Đánh sát khuẩn và vi sinh cùng lúc. Hai sản phẩm triệt tiêu nhau, tốn tiền mà không hiệu quả.
• Bỏ qua bước phục hồi. Cá khỏi bệnh nhưng chậm lớn, FCR tăng, chi phí vụ đội lên.
• Mua thuốc không rõ thành phần. Nguy cơ chứa chất cấm, ảnh hưởng xuất khẩu.

Giải pháp sinh học từ Green Bio, cùng đội ngũ kỹ sư đồng hành sát sao, giúp người nuôi tránh các sai lầm này ngay từ lần xử lý đầu tiên thay vì phải “thử thuốc” trên chính ao cá của mình.

Phòng bệnh cho cá tra từ đầu vụ như thế nào?

Phòng bệnh cho cá tra hiệu quả nhất khi bắt đầu từ trước lúc thả giống, vì phần lớn mầm bệnh vào ao qua con giống, nước cấp và đáy ao cũ. Chi phí phòng luôn thấp hơn nhiều so với chi phí điều trị.

Chuẩn bị ao và con giống

• Cải tạo ao kỹ: sên vét bùn, phơi đáy, bón vôi thủy sản theo pH đất, diệt tạp và ốc, chim là ký chủ trung gian của nhiều ký sinh trùng.
• Chọn giống sạch bệnh: cá đồng cỡ, bơi khỏe, không xây xát, có nguồn gốc rõ ràng. Xem thêm cách kiểm soát con giống trước khi thả để giảm rủi ro ngay từ đầu vụ.
• Tắm cá trước khi thả: dùng nước muối loãng để loại bớt ký sinh trùng ngoài da.
• Sát khuẩn nước trước khi thả: theo trang sản phẩm, Vua Diệt Khuẩn có liều 1 lít/3.000 m³ để xử lý nước trước khi thả.

Quản lý trong vụ nuôi

• Theo dõi chỉ số nước hằng ngày, nhất là pH và oxy sau mưa. Rải vôi ổn định pH khi mưa lớn kéo dài.
• Cho ăn đúng khẩu phần, không để thức ăn dư. Giảm ăn 20-30% vào những ngày thời tiết thay đổi đột ngột.
• Định kỳ vi sinh xử lý đáy để kiểm soát khí độc và mật độ vi khuẩn có hại.
• Bổ sung men tiêu hóa, vitamin C trước các mốc rủi ro như chuyển mùa, phân cỡ, sang ao.
• Định kỳ kiểm tra ký sinh trùng: soi mang và nhớt da 2-4 tuần một lần ở cá giống, giai đoạn này trùng phát triển nhanh nhất.
• Ghi chép nhật ký ao: lượng ăn, cá chết, thuốc đã dùng. Đây là dữ liệu quý để kỹ sư chẩn đoán nhanh khi có sự cố.

Người nuôi cũng cần lưu ý nhóm bệnh liên quan vi khuẩn Pseudomonas, thường gây lở loét khi nhiệt độ nước xuống thấp vào cuối năm.

Câu hỏi thường gặp về bệnh trên cá tra

Kết luận

Bệnh trên cá tra hiếm khi do một nguyên nhân đơn lẻ. Thường có ba yếu tố cùng lúc: mầm bệnh sẵn có, môi trường ao biến động và cách quản lý chưa kịp điều chỉnh, nhất là vào mùa mưa và lúc chuyển mùa. Gan thận mủ do Edwardsiella ictaluri và xuất huyết do Aeromonas gây thiệt hại lớn nhất. Ký sinh trùng và nấm âm thầm làm cá yếu đi và mở đường cho vi khuẩn bội nhiễm. Muốn xử lý tận gốc, người nuôi phải chẩn đoán trước khi dùng thuốc. Kháng sinh chỉ dùng khi bệnh do vi khuẩn, phải đủ liều, đủ ngày và nằm trong danh mục được phép, tuyệt đối không dùng chất cấm. Sau điều trị cần phục hồi đường ruột và làm sạch đáy ao. Trên hết, phòng bệnh từ khâu cải tạo ao và chọn con giống vẫn là cách rẻ nhất để giữ tỷ lệ sống và lợi nhuận cả vụ.

Mỗi ao cá tra có diễn tiến bệnh riêng, nên không có một phác đồ dùng chung cho mọi trường hợp. Khi cá giảm ăn, chết rải rác hoặc có dấu hiệu bất thường, người nuôi hãy gọi Hotline 0982 266 640 hoặc gửi hình ảnh, video và chỉ số nước ao để đội ngũ kỹ sư Green Bio chẩn đoán và tư vấn miễn phí phác đồ phù hợp với từng ao, từng giai đoạn nuôi.