Tảo trong ao nuôi tôm: Phân biệt tảo độc và tảo có lợi

Tảo trong ao nuôi tôm là “lá phổi” và cũng là “nhiệt kế” của cả vụ nuôi. Một hệ tảo khuê, tảo lục ổn định giúp ao có oxy, có thức ăn tự nhiên và giữ pH êm, còn khi tảo lam, tảo giáp hay tảo mắt chiếm ưu thế thì chỉ sau vài ngày ao có thể chuyển từ màu trà đẹp sang xanh đậm, nhớt nước, tôm nổi đầu lúc rạng sáng. Với mức đầu tư con giống, thức ăn và điện quạt như hiện nay, để tảo độc bùng rồi sụp giữa vụ đồng nghĩa với việc bà con phải trả giá bằng khí độc, bệnh đường ruột, gan tụy và có khi là mất trắng ao.

Sau đây, Green Bio sẽ giúp bà con phân biệt rõ nhóm tảo có lợi và tảo độc trong ao nuôi tôm, cá qua màu nước và dấu hiệu thực tế, hiểu vì sao tảo độc kéo theo Vibrio tấn công đường ruột, đồng thời so sánh cắt tảo bằng hóa chất với vi sinh.

Tảo trong ao nuôi tôm là gì?

Tảo trong ao nuôi tôm là nhóm thực vật phù du sống lơ lửng trong cột nước, sử dụng ánh sáng mặt trời cùng đạm (N), lân (P) và CO2 để quang hợp. Loài tảo nào chiếm số đông sẽ quyết định màu nước ao, vì vậy nhìn màu nước chính là cách nhanh nhất để “đọc” hệ tảo mà không cần máy móc.

Khi phát triển cân bằng, hệ tảo mang lại cho ao tôm, ao cá những lợi ích rất cụ thể:

• Cung cấp oxy ban ngày: tảo quang hợp tạo ra oxy hòa tan, hỗ trợ đắc lực cho hệ thống quạt nước và sục khí.
• Tạo thức ăn tự nhiên: tảo khuê, tảo lục là nguồn thức ăn cho ấu trùng, tôm post và động vật phù du, giúp tôm giai đoạn đầu vụ lớn nhanh.
• Che nắng đáy ao: tảo giảm độ trong của nước, hạn chế ánh sáng xuyên xuống đáy nên rong đáy, tảo đáy khó phát triển.
• Hút bớt dinh dưỡng dư thừa: tảo hấp thu đạm, lân sinh ra từ thức ăn thừa và phân tôm, gián tiếp giảm khí độc NH3.
• Cạnh tranh với vi khuẩn gây bệnh: hệ tảo có lợi dày đặc sẽ giành dinh dưỡng với vi khuẩn, làm giảm mật số mầm bệnh trong nước.
• Chỉ thị môi trường: kiểm tra tảo định kỳ giúp dự đoán được tình trạng hiện tại và diễn biến sắp tới của ao nuôi.

Tuy vậy, tảo là con dao hai lưỡi. Ban ngày tảo nhả oxy, nhưng ban đêm tảo lại hô hấp, lấy oxy và thải CO2 cùng lúc với tôm cá. Tảo càng dày thì biên độ oxy và pH giữa ngày và đêm càng lớn, đây chính là điểm khởi đầu của mọi rắc rối về tảo trong ao nuôi.

Vì sao thành phần tảo trong ao tôm luôn thay đổi?

Thành phần loài tảo trong ao nuôi luôn nghèo hơn so với sông rạch tự nhiên và bị chi phối bởi quy luật chiếm ưu thế. Ao nghèo dinh dưỡng có nhiều loài tảo nhưng mỗi loài mật độ thấp, tương đối ổn định. Ngược lại, ao giàu dinh dưỡng (đặc biệt là ao thâm canh cuối vụ) có ít loài, loài nào mạnh sẽ lấn át các loài khác và gây ra hiện tượng nở hoa tảo.

Tỷ lệ đạm và lân quyết định loài tảo nào lên ngôi

Đạm (N) và lân (P) là hai nguồn dinh dưỡng quan trọng quyết định sự phát triển của tảo trong ao nuôi. Theo chia sẻ từ kỹ sư nuôi trồng thủy sản Green Bio, khi tỷ lệ N/P ở mức khoảng 7/1, môi trường thường thuận lợi cho các nhóm tảo có lợi như tảo lục và tảo khuê phát triển.

Tuy nhiên, khi tỷ lệ N/P giảm xuống còn khoảng 5/1, thậm chí 2/1, điều đó cho thấy lượng lân trong ao đang dư nhiều hơn so với đạm. Đây là điều kiện thuận lợi để các nhóm tảo không mong muốn, đặc biệt là tảo lam, phát triển mạnh. Tảo lam còn có khả năng cố định đạm từ không khí, nên trong những ao dư lân, chúng càng dễ chiếm ưu thế so với các nhóm tảo khác.

Một trong những nguồn làm tăng lượng đạm và lân trong ao chính là thức ăn dư thừa và chất thải của tôm. Tôm chỉ giữ lại khoảng 22–37% lượng nitơ và 20–24% lượng phospho có trong thức ăn. Phần còn lại, tương đương 63–78% nitơ và 76–80% phospho, sẽ được thải ra nước hoặc tích tụ xuống đáy ao.

Với mô hình nuôi bán thâm canh, để sản xuất khoảng 1 tấn tôm, môi trường ao có thể tiếp nhận khoảng 30 kg nitơ và 2,7 kg phospho từ chất thải. Ở những mô hình thâm canh có mật độ nuôi và lượng thức ăn cao hơn, lượng dinh dưỡng thải ra môi trường còn có thể tăng lên nhiều lần.

Đây cũng là lý do vì sao càng về cuối vụ, ao nuôi càng dễ tích tụ dinh dưỡng, mất cân bằng N/P và bùng phát tảo độc nếu không kiểm soát tốt thức ăn, chất hữu cơ và đáy ao.

Ánh sáng, thời tiết và môi trường nước

Mỗi nhóm tảo hấp thụ ánh sáng ở dải quang phổ khác nhau. Tảo lục và tảo silic phát triển tốt trong vùng nước màu xanh, còn tảo giáp và tảo lam lại thích vùng nước màu nâu đỏ. Bên cạnh ánh sáng, nhiệt độ, pH, độ mặn và oxy hòa tan cũng góp phần quyết định loài nào chiếm ưu thế. Chỉ cần một yếu tố mất cân bằng, hệ tảo có thể bùng phát rất nhanh hoặc sụp đột ngột.

Thực tế tại ao cho thấy hai kịch bản thời tiết nguy hiểm nhất là nắng nóng kéo dài xen mưa giông bất chợt và mưa dầm nhiều ngày. Nắng nóng làm mùn bã hữu cơ phân hủy nhanh, giải phóng nhiều dinh dưỡng, rồi cơn mưa giông làm môi trường đảo lộn. Mưa kéo dài thì làm độ mặn giảm, nước phân tầng (tầng mặt ngọt và nóng, tầng đáy mặn và thiếu oxy), tạo điều kiện lý tưởng cho tảo lam nổi lên mặt.

Những loại tảo có lợi nào cần duy trì trong ao tôm, ao cá?

Nhóm tảo có lợi là những loài không sinh độc tố, mật độ tương đối ổn định và là nguồn thức ăn tốt cho tôm cá. Bà con nên chủ động gây và giữ hai nhóm tảo sau đây.

Tảo khuê (tảo silic)

Tảo khuê (Bacillariophyta, còn gọi là tảo cát, tảo silic) cho nước màu vàng nâu hoặc vàng lục, giống màu nước trà. Đây là nhóm tảo lý tưởng cho ao nuôi tôm nước lợ và mặn, đặc biệt ở giai đoạn đầu vụ. Các chi tảo khuê thường gặp như Chaetoceros và Skeletonema rất giàu dinh dưỡng, là thức ăn tự nhiên chất lượng cho tôm post. Tảo khuê cần silic để tạo vỏ, vì vậy những ao nước mặn nghèo silicat thường khó giữ tảo khuê lâu và dễ bị tảo khác lấn át ở giữa vụ.

Tảo lục

Tảo lục (Chlorophyta) cho nước màu xanh nhạt đến xanh nõn chuối, phát triển mạnh ở nước ngọt và nước lợ có độ mặn dưới 10‰. Đây là màu nước đẹp cho ao nuôi tôm thẻ độ mặn thấp và phần lớn các ao nuôi cá nước ngọt. Loài tiêu biểu là Chlorella, một loại tảo lục có khả năng sản sinh chất ức chế sự phát triển của vi khuẩn Vibrio. Ở nhiều vùng nuôi, bà con còn dùng ao lắng nuôi cá rô phi để làm nguồn cung cấp tảo Chlorella cho ao tôm, vì cá rô phi ăn và tiêu hóa được tảo lam, giúp nước ao lắng ổn định màu xanh lục.

Để giữ nhóm tảo có lợi ổn định, bà con có thể dùng men vi sinh kết hợp mật đường để gây màu nước, bổ sung khoáng đầy đủ và kiểm soát thức ăn chặt chẽ ngay từ đầu vụ. Chi tiết kỹ thuật gây màu và bảng màu nước chuẩn, bà con có thể tham khảo thêm tại bài viết về màu nước ao nuôi tôm của Green Bio.

Những loại tảo độc nào thường gặp trong ao nuôi tôm?

Ba nhóm tảo gây hại phổ biến nhất trong ao tôm, ao cá là tảo lam, tảo giáp và tảo mắt. Mỗi nhóm có dấu hiệu nhận biết riêng, bà con cần nắm để xử lý đúng từ sớm.

Tảo lam (vi khuẩn lam)

Tảo lam thực chất là vi khuẩn lam, một nhóm vi khuẩn có khả năng quang hợp. Đây là nhóm tảo gây hại nhiều nhất trong ao tôm thâm canh cuối vụ và ao cá nước ngọt vào mùa nắng nóng. Hai dạng thường gặp nhất là:

• Tảo lam sợi (Oscillatoria): kết thành bè, tạo váng xanh đặc như nước sơn trên mặt ao, có mùi tanh nồng, cản trở oxy khuếch tán từ không khí vào nước.
• Tảo lam hạt (Microcystis): kích thước nhỏ mịn, vách tế bào rất khó tiêu hóa. Khi tôm ăn phải, tảo làm tắc nghẽn đường ruột và giải phóng độc tố, khiến tôm dễ mắc bệnh đường ruột, gan tụy.

Dấu hiệu nhận biết tảo lam trong ao:

• Nước màu xanh lam, xanh ngọc hoặc xanh rêu, nổi váng xanh trên mặt nước, có mùi hôi tanh.
• Nắng gắt, tảo nổi thành từng đám và dạt về cuối gió.
• Múc nước lên thấy nhiều hạt lợn cợn màu xanh hoặc sợi dài, nước sờ vào thấy nhớt tay.
• pH buổi chiều cao bất thường, thường trên 8,8.
• Tôm giảm ăn nhẹ, phân xấu, xuất hiện bệnh đường ruột. Soi kính hiển vi mẫu ruột, mang, phụ bộ tôm có thể phát hiện tảo lam.

Tảo giáp

Tảo giáp (Dinoflagellata) sống chủ yếu trong nước mặn, di chuyển rất nhanh nhờ có roi (tiên mao). Tảo giáp nổi lên mặt nước vào trưa nắng và chìm xuống đáy khi ánh sáng yếu dần. Chúng thường xâm nhập theo nguồn nước cấp, rồi bùng phát khi ao dư chất hữu cơ và mất cân bằng khoáng đa vi lượng.

Dấu hiệu nhận biết tảo giáp:

• Nước chuyển màu trà sậm hoặc nâu đỏ (bà con hay gọi là “nước đỏ”), mặt ao có nhiều váng nâu sậm, dễ thấy khi nắng gắt.
• Chạy quạt nổi nhiều bọt trắng, ban đêm nước có thể phát sáng.
• pH cao và dao động ngày đêm lớn.
• Soi kính hiển vi thấy tế bào màu sậm, hình cầu có khe ở giữa, có gai và roi, di chuyển nhanh.

Tảo mắt (tảo roi)

Tảo mắt (Euglenophyta) là sinh vật chỉ thị cho môi trường ô nhiễm hữu cơ, thường xuất hiện khi thức ăn thừa tích tụ nhiều. Nhóm tảo này sống chủ yếu ở nước ngọt nên rất hay gặp ở ao cá, ao lươn, ếch và ao tôm độ mặn thấp.

Dấu hiệu nhận biết tảo mắt:

• Mặt ao xuất hiện từng vệt, từng luồng màu nâu đen hoặc xanh rau má, lơ lửng trong nước, chạy quạt nổi nhiều bọt.
• Trưa nắng khi mật độ cao, tảo tạo váng xanh nhìn như vằn vỏ trái dưa.
• Soi kính hiển vi thấy tảo đơn bào có điểm mắt màu đỏ, roi nằm ở đầu trước, bơi rất nhanh.

Làm sao nhận biết tảo qua màu nước ao nuôi?

Màu nước là “tấm gương” phản chiếu loài tảo đang chiếm ưu thế. Khi màu nước biến động, đó là lúc hệ tảo đang thay đổi. Khi tảo bị thay thế hoàn toàn, nước chuyển sang trắng đục hoặc trong veo. Bảng dưới đây giúp bà con đối chiếu nhanh màu nước ao nhà mình.

Ngoài quan sát màu nước, bà con nên đo độ trong bằng đĩa Secchi mỗi ngày. Độ trong khoảng 30 – 45 cm cho thấy mật độ tảo phù hợp. Độ trong dưới 25 cm là dấu hiệu tảo đang quá dày, còn trên 50 cm thì ao thiếu tảo, dễ mọc rong đáy. Với ao nuôi thâm canh mật độ cao, gửi mẫu nước soi tảo định kỳ 5 – 7 ngày một lần là cách chắc chắn nhất để biết tảo lam, tảo giáp đang chiếm bao nhiêu phần trăm trước khi màu nước kịp thay đổi.

Tảo độc gây hại cho tôm cá như thế nào?

Tác hại của tảo độc không dừng ở chuyện “nước xấu”. Tảo độc tấn công tôm cá qua nhiều con đường cùng lúc, từ biến động môi trường đến độc tố và vi khuẩn gây bệnh.

Làm pH và oxy dao động mạnh giữa ngày và đêm

Ao có tảo dày thì ban ngày tảo quang hợp mạnh, oxy tăng, pH có thể vọt lên trên 9,0 vào buổi chiều. Ban đêm tảo hô hấp, oxy tụt, pH giảm xuống dưới 7,5. Khi pH sáng và chiều chênh nhau quá 0,5 đơn vị, tôm bị stress, sức đề kháng suy giảm. Với ao mật độ cao, tôm dễ nổi đầu vào khoảng 2 – 5 giờ sáng khi oxy xuống thấp nhất. Bà con quan tâm có thể xem thêm bài viết về pH nuôi tôm cá để nắm ngưỡng an toàn chi tiết.

Tiết độc tố phá hủy gan tụy và đường ruột

Tảo lam có thể tạo ra độc tố microcystin, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của tôm cá trong ao nuôi. Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Ecotoxicology năm 2022 cho thấy, khi tôm thẻ chân trắng tiếp xúc trực tiếp với tế bào Microcystis aeruginosa, tỷ lệ chết có thể lên tới 100%. Trong khi đó, ở môi trường đã lọc bỏ tế bào tảo, tỷ lệ chết chỉ khoảng 1,7%.

Kết quả này cho thấy phần lớn độc tố tập trung bên trong tế bào tảo. Vì vậy, tôm dễ bị nhiễm độc nặng khi ăn phải tảo lam, hoặc khi tảo chết hàng loạt, tế bào bị vỡ và giải phóng độc tố ra môi trường nước. Nghiên cứu cũng ghi nhận độc tố này có thể làm giảm hoạt tính của một số enzyme miễn dịch trong gan tụy, khiến sức đề kháng của tôm suy giảm.

Trong ao nuôi thực tế, khi tôm tiếp xúc với độc tố tảo trong thời gian dài, đường ruột có thể bị kích ứng và tổn thương. Tôm dễ xuất hiện các biểu hiện như phân lỏng, phân đứt khúc, phân trắng, trống ruột, giảm ăn và chậm lớn.

Đối với ao nuôi cá, tảo lam còn có thể tạo ra các hợp chất gây mùi bùn, mùi tanh khó chịu, làm ảnh hưởng đến chất lượng thịt cá và giảm giá trị khi thu hoạch, xuất bán.

Xem thêm: Cách điều trị tôm bị bệnh phân trắng

Tạo “nhà” cho vi khuẩn Vibrio tụ quân

Khi tảo quá dày, tảo và vi sinh vật trong ao tạo ra nhiều chất nhờn ngoại bào (EPS). Lớp nhờn này trở thành nơi để vi khuẩn bám vào và hình thành màng sinh học biofilm.

Trong biofilm, vi khuẩn tập trung với mật độ cao và bắt đầu sử dụng cơ chế “liên lạc bầy đàn”. Khi đó, các nhóm Vibrio bất lợi có thể tăng hoạt động, tiết enzyme và độc tố mạnh hơn, làm đường ruột tôm dễ bị tổn thương và rối loạn tiêu hóa.

Vì vậy, khi thấy nước nhớt, vó dính màng, bọt trắng lâu tan hoặc tảo đóng bợn, bà con cần chú ý vì đây có thể là dấu hiệu môi trường đang thuận lợi cho Vibrio phát triển.

Sụp tảo sinh khí độc

Tảo tàn (sụp tảo) thường xảy ra khi thời tiết biến động, môi trường đổi đột ngột, ao không được cắt giảm tảo định kỳ, dư thức ăn hoặc lạm dụng hóa chất. Khi khối lượng lớn xác tảo lắng xuống đáy và phân hủy, ao giải phóng ồ ạt khí độc NH3, NO2 và H2S. Nếu không xử lý kịp, tôm có thể chết hàng loạt chỉ trong một đêm. Sụp tảo còn kéo theo bệnh đen mang, đóng rong và bệnh đường ruột.

Nên cắt tảo bằng hóa chất hay vi sinh?

Khi tảo độc bùng, câu hỏi bà con đặt ra nhiều nhất là nên dùng hóa chất cho nhanh hay dùng vi sinh cho an toàn. Mỗi cách đều có chỗ đứng riêng, nhưng hậu quả rất khác nhau.

Hóa chất cắt tảo có ưu điểm là nhanh, dễ dùng, chi phí ban đầu thấp, nhưng “cắt được ngọn mà không trị được gốc”. Tảo chết đồng loạt làm oxy tụt và đáy ao tích thêm xác tảo, trong khi nguồn đạm, lân nuôi tảo vẫn còn nguyên, nên chỉ sau vài ngày tảo lại bùng. Bà con quan tâm đến cách dùng hóa chất đúng liều có thể tham khảo bài viết về Chlorine xử lý nước ao nuôi tôm cá.

Cắt tảo bằng vi sinh đi theo hướng ngược lại: đánh vào gốc dinh dưỡng. Vi khuẩn Bacillus hấp thu đạm, lân và chất hữu cơ nhanh hơn tảo, khiến tảo thiếu thức ăn mà chết dần. Đồng thời, enzyme do vi sinh tiết ra phá vách tế bào tảo và phá lớp EPS bảo vệ, giúp xác tảo được phân hủy ngay chứ không lắng thành bùn thối. Nguyên tắc quan trọng nhất cần nhớ là vi sinh không diệt sạch tảo mà chỉ kiểm soát mật độ tảo và ổn định ao nuôi, vì ao nuôi luôn cần một lượng tảo có lợi vừa đủ.

Quy trình quản lý tảo trong ao nuôi tôm theo từng mức độ

Quản lý tảo hiệu quả cần làm song song hai việc: cắt nguồn dinh dưỡng nuôi tảo và giảm mật độ tảo độc một cách an toàn. Phác đồ dưới đây được phòng kỹ thuật Green Bio xây dựng và áp dụng thực tế tại nhiều vùng nuôi.

Năm bước xử lý tảo độc trong ao nuôi

• Giảm lượng thức ăn: cắt giảm 10 – 30% lượng thức ăn tùy màu nước. Nếu nước đã “kẹo”, đậm màu thì ngưng cho ăn 1 ngày.
• Ngưng khoáng chứa phospho: tạm dừng đánh các loại khoáng có lân để không tiếp thêm “phân bón” cho tảo.
• Thay nước khi có điều kiện: thay 20 – 30% nước nếu có sẵn nước sạch đã qua xử lý. Với tảo lam, bà con có thể tận dụng đặc tính nổi của tảo để xả tràn tầng mặt vào khoảng 10 – 14 giờ.
• Dùng vi sinh chuyên xử lý tảo: sử dụng vi sinh chất lượng cao, liều dùng điều chỉnh theo loại tảo và mật độ tảo trong ao (xem bảng bên dưới).
• Phục hồi gan tụy và đường ruột tôm: trộn men tiêu hóa, thảo dược chất lượng cao vào thức ăn để khắc phục tổn thương do độc tố tảo, giúp tôm ăn khỏe trở lại.

Song song với 5 bước trên, bà con cần mở quạt nước và sục khí liên tục vào ban đêm để phá phân tầng nhiệt, giữ oxy hòa tan (DO) luôn trên 4 mg/L. Đồng thời duy trì độ kiềm ổn định ở mức 120 – 150 mg/L để tạo hệ đệm vững chắc, hạn chế pH dao động ngày đêm.

Liều dùng vi sinh cắt tảo BIO 102 theo mật độ tảo

BIO 102 là vi sinh cắt tảo của Green Bio, chứa Bacillus subtilis, Bacillus licheniformis cùng hệ enzyme protease, amylase, lipase, cellulase và xylanase. Sản phẩm cắt tảo theo ba cơ chế: phá tế bào tảo bằng enzyme, cạnh tranh dinh dưỡng với tảo và phá lớp EPS bảo vệ của tảo. Nhờ vậy, tảo giảm từ từ mà không gây sốc, xác tảo được phân hủy ngay, hạn chế khí độc phát sinh và hạn chế tảo độc bùng lại.

Trường hợp tảo quá dày, đánh vi sinh không thấy giảm, bà con có thể kết hợp hóa chất (BKC hoặc đồng hữu cơ) vào lúc 16 – 18 giờ, rồi đến đêm hôm sau mới đánh BIO 102 để dọn xác tảo và tăng hiệu quả.

Những lưu ý để cắt tảo bằng vi sinh đạt hiệu quả

• Xác định loại tảo và mật độ tảo trước khi xử lý: tảo lam, tảo giáp hay tảo mắt, mật độ thấp, trung bình hay cao sẽ quyết định liều dùng.
• Đánh vi sinh vào ban đêm: thời điểm tốt nhất là 20 – 23 giờ. Không cắt tảo vào ban ngày vì hiệu quả giảm rõ rệt.
• Dùng đủ liều: liều thấp không đủ lực cắt tảo, dễ khiến bà con nghĩ vi sinh “không ăn thua”.
• Không dùng vi sinh ngay sau hóa chất hoặc dùng đồng thời: hóa chất sẽ diệt luôn vi sinh có lợi.
• Không diệt sạch tảo: cắt tảo quá tay dễ làm sập oxy và gây sốc tôm.
• Bổ sung thêm vi sinh sau xử lý nếu thấy xác tảo nhiều, để phân hủy hết xác tảo, tránh sinh khí độc.

Xử lý các tình huống tảo thường gặp ngoài ao ra sao?

Lý thuyết là một chuyện, ngoài ao mỗi ngày lại phát sinh những tình huống khác nhau. Dưới đây là cách xử lý những ca mà đội ngũ kỹ sư Green Bio gặp nhiều nhất khi đi hỗ trợ bà con.

Tôm nổi đầu sau khi đánh hóa chất cắt tảo

Đây là ca rất phổ biến: chiều đánh hóa chất, đêm tôm nổi đầu vì tảo chết đồng loạt làm oxy tụt. Bà con cần xử lý khẩn: tăng quạt nước tối đa, ngưng cho ăn, có thể bổ sung oxy viên. Sau 12 – 24 giờ, đánh vi sinh để dọn xác tảo, tránh xác tảo lắng đáy sinh khí độc.

Đã đánh vi sinh nhưng 3 – 5 ngày sau tảo lại bùng

Nguyên nhân thường là dinh dưỡng trong ao vẫn còn cao, chưa cắt được nguồn đạm, lân, và hệ vi sinh chưa kịp ổn định. Cách xử lý là tiếp tục giảm ăn, quản lý lại đáy ao bằng vi sinh liều cao, đồng thời duy trì đánh vi sinh 2 – 3 ngày một lần cho đến khi màu nước ổn định. Bà con nên kết hợp xi phông đáy ao thường xuyên để loại bỏ thức ăn thừa, phân tôm, là nguồn “phân bón” chính của tảo.

Tôm đang yếu, không dám dùng hóa chất

Khi tôm đang yếu, dùng hóa chất rất dễ gây sốc và chết tôm. Lúc này, bà con nên đánh vi sinh liều cao liên tục 2 – 3 đêm, đồng thời đặc biệt chú ý đảm bảo oxy ban đêm.

Ví dụ thực tế: Ao bạt 2.000 m³, tôm 65 ngày, tảo lam chiếm ưu thế

Ao bạt 2.000 m³ nuôi tôm thẻ 65 ngày tuổi, mật độ 120 con/m², nước xanh đậm và “kẹo”, kết quả soi mẫu cho thấy tảo lam chiếm ưu thế. Đánh giá nhanh: nước xanh đậm và nhớt nghĩa là EPS cao, nguy cơ độc tố lớn; mật độ tôm cao nên ban đêm rất dễ thiếu oxy; tôm 65 ngày bắt đầu nhạy cảm với môi trường. Ba rủi ro chính là tôm nổi đầu ban đêm, độc tố tảo lam hại gan ruột và Vibrio spp. bùng phát.

Hướng xử lý là giảm ăn 20 – 30%, ngưng khoáng có lân, tăng quạt và sục khí suốt đêm, xả tràn tầng mặt vào buổi trưa, đánh BIO 102 liều tảo cao (1 gói/1.000 m³, tức 2 gói cho ao 2.000 m³) liên tục 3 đêm lúc 20 – 22 giờ, sau đó duy trì vi sinh xử lý đáy và trộn men tiêu hóa, thảo dược bảo vệ gan ruột. Mục tiêu là giảm mật độ tảo, ổn định lại môi trường và không để tảo bùng lại, chứ không phải làm nước trong veo.

Ao không lên màu hoặc tảo tàn liên tục

Ao không có tảo thường do nước nghèo dinh dưỡng (thiếu N, P, K, CO2), động vật phù du ăn hết tảo, nước đục ngăn quang hợp, hoặc ao khó gây màu do nhiều ốc, nhiễm phèn. Bà con cần xác định đúng nguyên nhân: ao phèn thì hạ phèn trước, ao đục thì xử lý lắng trong, ao thiếu dinh dưỡng thì gây màu bằng men vi sinh kết hợp mật đường và bổ sung khoáng và dinh dưỡng phù hợp.

Câu hỏi thường gặp về tảo trong ao nuôi tôm

Những điều cần nhớ về quản lý tảo trong ao nuôi tôm

Quản lý tảo trong ao nuôi hiệu quả không nằm ở việc diệt tảo thật mạnh, mà là giữ môi trường ổn định và kiểm soát đúng nguyên nhân khiến tảo độc bùng phát. Mỗi ao có một tình trạng khác nhau, vì vậy cần đọc đúng nước, đúng tảo và đúng vấn đề trước khi xử lý. Green Bio cùng đội ngũ kỹ sư vùng nuôi sẵn sàng đồng hành, tư vấn giải pháp phù hợp cho từng ao.n sàng đồng hành để bà con xử lý tảo độc tận gốc, giữ ao ổn định đến ngày thu hoạch.