Trùng loa kèn trên tôm, cá: nhận biết sớm và xử lý đúng từ gốc ao nuôi

Trùng loa kèn là nhóm nguyên sinh đơn bào ngoại ký sinh có lông sống bám vào vật chủ có hình dạng đặc trưng giống như cái loa kèn hay chiếc chuông lộn ngược. Chúng bám trên vỏ, mang và phần phụ của tôm, trên da, vây và mang của cá, gây hại nặng nhất cho ấu trùng, tôm giống, cá giống và vật nuôi trong ao giàu chất hữu cơ. Khi trùng bám dày và phủ kín phiến mang, tôm cá nổi đầu vào sáng sớm, giảm ăn, tôm khó lột xác và chết rải rác. Ở cá, các búi trùng tạo vết loét để vi khuẩn xâm nhập và có thể gây chết hàng loạt. Phát hiện sớm từ lúc trùng mới bám vỏ và xử lý đúng thứ tự (cấp oxy, diệt trùng, làm sạch đáy) quyết định tỷ lệ sống, chi phí thuốc và lợi nhuận cuối vụ.

Trong bài viết dưới đây, Green Bio giới thiệu cho các bà con các tác nhân, dấu hiệu của trùng loa kèn trên tôm và trùng loa kèn trên cá, cách chẩn đoán phân biệt, cách xử lý an toàn và cách phòng bệnh bền vững.

Trùng loa kèn là gì? Vì sao xuất hiện trong ao tôm cá?

Trùng loa kèn là tên người nuôi gọi nhóm trùng lông bám hình chuông (hay hình loa kèn) có cuống. Chúng sống bám trên bề mặt cơ thể vật nuôi chứ không chui vào mô. Đây là một trong các loại ký sinh trùng trên cá và tôm thường gặp nhất ở ao đất lẫn ao bạt, đặc biệt vào giữa vụ khi đáy ao bắt đầu tích tụ chất thải. Mỗi cá thể trùng chỉ dài vài chục micromet, nhưng chúng sinh sản nhanh và kết thành tập đoàn. Vì vậy, nhìn bằng mắt thường người nuôi chỉ thấy một lớp lông tơ hoặc búi trắng xám.

Ba giống trùng loa kèn thường gặp khác nhau thế nào?

Khi soi mẫu, kỹ sư Green Bio thường gặp ba giống chính. Phân biệt được giống trùng giúp dự đoán vị trí bám và mức độ gây hại:

Về bản chất, trùng loa kèn là sinh vật bám ngoài. Chúng dùng tôm cá làm chỗ bám để lọc vi khuẩn và mảnh vụn hữu cơ trong nước, không trực tiếp lấy dinh dưỡng của vật chủ. Vì thế, mật độ trùng phản ánh khá trung thực mức độ dơ của nước ao. Ao càng nhiều chất hữu cơ lơ lửng thì vi khuẩn càng nhiều và trùng loa kèn càng có thức ăn để bùng phát.

Trùng loa kèn có thực sự nguy hiểm?

Mức nguy hiểm phụ thuộc vào mật độ trùng và môi trường ao. Một khảo sát tại các trại nuôi tôm ở Iran ghi nhận Zoothamnium có mặt trên tôm ở mọi giai đoạn và tỷ lệ nhiễm tăng dần theo thời gian nuôi. Tuy vậy, ở mức độ nhiễm được ghi nhận, nhóm tác giả chưa xem trùng là tác nhân gây hại chính. Kinh nghiệm tại ao của chúng tôi cũng tương tự. Vài cá thể trùng trên chân bơi thì chưa đáng lo, nhưng khi trùng phủ dày lên mang trong ao thiếu oxy thì tôm cá có thể chết rất nhanh. Nói cách khác, trùng loa kèn ít khi tự mình làm chết vật nuôi. Chúng thường gây hại vào lúc môi trường ao đã xấu.

Nguyên nhân nào khiến trùng loa kèn bùng phát?

Trùng loa kèn bùng phát khi ba yếu tố cùng xuất hiện: nước giàu chất hữu cơ, vật nuôi yếu hoặc chậm lột xác và oxy hòa tan thấp. Nguồn trùng gần như luôn có sẵn trong nước cấp, bùn đáy và trên con giống. Vì vậy, người nuôi không thể kiểm soát việc ao có trùng hay không, mà chỉ kiểm soát được việc trùng có điều kiện để sinh sôi hay không.

Những nguyên nhân chúng tôi gặp nhiều nhất khi xuống ao:

• Đáy ao dơ, thức ăn dư thừa: thức ăn thừa, phân và xác tảo phân hủy làm vi khuẩn dị dưỡng tăng mạnh, đây chính là nguồn thức ăn của trùng. Ao lâu không xi phông hoặc ao đất vét đáy không kỹ thường bị trùng sớm nhất.
• Tảo tàn, nước đục: sau đợt tảo chết, lượng chất hữu cơ lơ lửng tăng đột ngột. Đây cũng là lúc khí độc NH3 tăng làm tôm cá yếu đi.
• Mật độ nuôi cao, thay nước ít: chất thải tích tụ nhanh hơn khả năng tự làm sạch của ao.
• Tôm chậm lột xác: tôm thiếu khoáng, độ mặn hoặc độ kiềm không phù hợp, hoặc tôm chậm lớn do bệnh gan ruột. Khi chu kỳ lột kéo dài, trùng có thời gian bám kín vỏ.
• Cá bị trầy xước, mất nhớt: sau đánh bắt, san thưa, vận chuyển hoặc khi nhiệt độ thay đổi đột ngột lúc giao mùa, lớp nhớt bảo vệ của cá mỏng đi và tạo chỗ cho Epistylis bám.
• Con giống mang trùng từ trại: ấu trùng tôm và cá bột trong bể ương mật độ cao là nơi trùng loa kèn phát triển mạnh. Sau đó trùng theo con giống xuống ao nuôi.

Điểm cần nhớ: nếu diệt trùng mà không xử lý đáy ao thì chỉ vài ngày sau trùng sẽ bám lại, vì nguồn thức ăn của chúng vẫn còn nguyên.

Dấu hiệu nhận biết trùng loa kèn trên tôm

Trùng loa kèn trên tôm biểu hiện rõ nhất ở mang và bề mặt vỏ, kèm thay đổi tập tính vào sáng sớm. Người nuôi nên quan sát cả đàn tôm trong ao lẫn từng con khi kiểm tra nhá.

Biểu hiện bên ngoài cơ thể tôm

• Vỏ, chân bơi, chân bò, râu và mắt có lớp lông tơ màu trắng xám, vàng nhạt hoặc nâu, sờ thấy nhám và nhớt. Tôm bị nặng trông như “mặc áo bông”. Đây là một dạng quen thuộc của hiện tượng tôm bị đóng rong.
• Mang chuyển màu vàng, nâu hoặc đen nhạt, mép mang có nhớt. Khi mang bị bám nặng, nắp mang hơi phồng.
• Nhiều con có vỏ cũ, xỉn màu và mang trùng ở mức độ giống nhau, cho thấy tôm đã lâu chưa lột.

Biểu hiện tập tính và mức độ hao hụt

• Tôm nổi đầu, tấp mé bờ vào lúc 3-6 giờ sáng khi oxy trong ao xuống thấp nhất, rồi lặn xuống khi trời sáng và quạt chạy đủ.
• Tôm giảm ăn, nhá còn thức ăn, bơi chậm và phản xạ kém.
• Tôm khó lột, lột dở dang hoặc chết sau khi lột vì thiếu oxy lúc cơ thể đang yếu.
• Tôm chết rải rác ở đáy, số con chết tăng dần theo ngày nếu oxy không được cải thiện.

Theo mô tả của Lightner và cộng sự về bệnh mang trên tôm he, tôm chết do Zoothamnium bám dày thường không có tổn thương mô mang rõ rệt. Tôm chết chủ yếu vì trùng che phủ bề mặt mang và làm giảm hiệu quả trao đổi khí (Đại học Arizona). Vì vậy oxy hòa tan là chỉ số sống còn khi ao bị trùng loa kèn, còn quan trọng hơn việc đánh thuốc ngay.

Dấu hiệu nhận biết trùng loa kèn trên cá

Trùng loa kèn trên cá, chủ yếu là giống Epistylis, thường tạo búi trắng như bông trên da, vây, miệng và mang, sau đó để lại vết loét đỏ. Ở giai đoạn sớm cá vẫn ăn bình thường nên người nuôi thường bỏ qua.

• Giai đoạn đầu: xuất hiện các chấm hoặc búi nhỏ màu trắng đục, đường kính vài milimet, ở gốc vây, quanh miệng và trên vảy. Cá cọ mình vào thành ao, lưới hoặc cọc.
• Giai đoạn giữa: búi trùng lan rộng, vùng da bên dưới đỏ lên, tróc vảy và tiết nhiều nhớt. Mang nhợt, cá nổi đầu khi trời oi hoặc gần sáng.
• Giai đoạn nặng: vết đỏ chuyển thành vết loét sâu và xuất huyết. Cá bỏ ăn, bơi lờ đờ, chết rải rác rồi số chết tăng nhanh.

Ở giai đoạn nặng, cá thường chết do vi khuẩn xâm nhập qua vết loét chứ không còn do trùng. Nghiên cứu tại các hồ chứa ở North Carolina (Mỹ) ghi nhận Epistylis trên 16 loài cá, tỷ lệ nhiễm cao nhất vào mùa hè và mùa thu. Vi khuẩn Aeromonas hydrophila thường được phân lập từ cá bị nhiễm trùng và được cho là nguyên nhân của hai đợt cá chết lớn (SEAFWA). Kinh nghiệm của chúng tôi tại các ao cá da trơn và cá rô phi cũng cho thấy diễn tiến này. Khi đã thấy vết loét đỏ dưới búi trắng, cần xử lý cả trùng lẫn vi khuẩn chứ không chỉ diệt trùng.

Chẩn đoán trùng loa kèn như thế nào?

Muốn chẩn đoán chính xác trùng loa kèn cần soi mẫu dưới kính hiển vi. Nhìn bằng mắt thường, lớp lông tơ trên tôm cá rất dễ nhầm với nấm, vi khuẩn dạng sợi hoặc rong bám. Khi xuống ao, kỹ sư Green Bio thường làm theo các bước sau:

• Chọn mẫu đúng: Bắt 5-10 con có biểu hiện điển hình (nổi đầu, tấp bờ, vỏ bẩn) cùng vài con bình thường để so sánh. Mẫu phải còn sống hoặc vừa chết, vì trùng rời vật chủ khá nhanh sau khi vật chủ chết.
• Lấy mẫu tươi: Với tôm, cắt một phần mang và chân bơi. Với cá, cạo nhẹ nhớt ở gốc vây và vùng có búi trắng, cắt thêm một ít phiến mang. Đặt mẫu lên lam kính với một giọt nước ao rồi đậy lamen.
• Soi ở vật kính 10x rồi 40x: Trùng loa kèn hiện rõ hình chuông có vành lông ở miệng, cuống bám vào bề mặt vỏ hoặc mang. Quan sát cách co của cuống để phân biệt giống: cả cụm co giật là Zoothamnium, cuống xoắn lò xo là Vorticella, cuống cứng không co là Epistylis.
• Đánh giá mức độ: Kỹ sư ước lượng tỷ lệ phiến mang bị trùng phủ và số con nhiễm trong mẫu. Sau đó đối chiếu với oxy, NH3, độ kiềm và màu nước để quyết định cần xử lý gấp hay chỉ cần cải thiện môi trường.
• Kiểm tra bệnh đi kèm: Soi thêm trùng bánh xe, sán lá và nấm. Với tôm thì quan sát thêm gan tụy và đường ruột, với cá thì quan sát nội tạng. Trong ao đã xấu, trùng loa kèn hiếm khi xuất hiện một mình.

Sai lầm chúng tôi gặp rất thường xuyên là người nuôi thấy tôm có “lông” liền đánh thuốc diệt nấm hoặc kháng sinh. Cả hai loại đều không diệt được trùng loa kèn, lại làm chết hệ vi sinh có lợi khiến đáy ao xấu thêm.

Trùng loa kèn dễ bị nhầm với bệnh nào?

Trùng loa kèn gây thiệt hại gì cho vụ nuôi?

Thiệt hại do trùng loa kèn phụ thuộc vào giai đoạn của vật nuôi và tình trạng oxy trong ao. Chúng tôi tóm tắt theo các mức độ thường gặp:

Với ấu trùng và tôm giống trong trại, trùng bám dày cản trở việc bơi, bắt mồi và lột xác nên thiệt hại thường nặng hơn so với tôm thịt. Với tôm thương phẩm, ngoài hao hụt, tôm vỏ bẩn và mang đen khi thu hoạch thường bị thương lái ép giá. Với cá, vết loét do Epistylis và vi khuẩn làm giảm giá trị thương phẩm và kéo theo chi phí kháng sinh.

Xử lý ao đã nhiễm trùng loa kèn như thế nào?

Xử lý trùng loa kèn hiệu quả nhất khi đi đúng thứ tự: giữ oxy trước, diệt trùng sau, rồi mới làm sạch đáy và phục hồi vật nuôi. Đảo thứ tự, chẳng hạn tạt hóa chất khi oxy đang thấp, là nguyên nhân phổ biến khiến ao chết nhiều hơn sau khi đánh thuốc. Kỹ sư Green Bio sẽ điều chỉnh liều và thời điểm theo từng ao, nhưng các bước chung như sau.

Ngay khi phát hiện: Giữ oxy và giảm tải cho ao

Vật nuôi chết chủ yếu do mang bị che phủ, nên việc đầu tiên là nâng oxy hòa tan trong ao lên mức an toàn: tối thiểu 5 mg/L với tôm và 4 mg/L với hầu hết cá nuôi.

• Tăng thời gian chạy quạt nước và sục khí đáy, đặc biệt từ nửa đêm đến sáng.
• Giảm 30-50% lượng thức ăn trong 2-3 ngày. Thức ăn dư lúc này chỉ nuôi vi khuẩn và trùng.
• Nếu nguồn nước cấp sạch, thay 20-30% nước để giảm mật độ trùng tự do và chất hữu cơ lơ lửng.
• Đo oxy, pH, độ kiềm và NH3 trước khi quyết định đánh thuốc.

Diệt trùng loa kèn trên tôm: Dùng formalin đúng cách và kích tôm lột xác

Formalin (dung dịch formaldehyde) là hoạt chất được dùng phổ biến và hiệu quả nhất với trùng loa kèn bám ngoài. Với ao tôm thương phẩm, chúng tôi thường dùng liều 15-20 ppm. Tạt đều khắp ao vào buổi sáng khi oxy đang tăng, chạy quạt liên tục trong và sau khi tạt.

Ví dụ tính liều: Ao 2.000 m² có mực nước 1,2 m thì thể tích là 2.400 m³. Ở liều 15 ppm cần 2.400 × 15 = 36.000 ml, tức 36 lít formalin. Pha loãng với nước ao rồi tạt dọc theo dòng quạt.

Những lưu ý quan trọng khi dùng formalin:

• Formalin làm giảm oxy và có thể làm tảo tàn. Không đánh khi tảo quá dày, trời âm u kéo dài hoặc oxy buổi sáng dưới 4 mg/L.
• Không đánh formalin khi tôm đang lột xác rộ hoặc ngay sau đợt lột.
• Chỉ dùng formalin có nguồn gốc rõ ràng, được phép lưu hành. Tuyệt đối không dùng formalin đã kết tủa trắng.
• Ngưng vi sinh trong thời gian đánh formalin và chỉ cấy lại sau 2-3 ngày.

Khác với cá, tôm có thể tự rũ trùng khi lột xác vì lớp vỏ cũ mang theo trùng sẽ bong ra. Vì vậy, sau khi đã giảm mật độ trùng, mục tiêu tiếp theo là giúp tôm lột đều và cứng vỏ nhanh, để lớp vỏ mới không bị trùng bám lại trong lúc tôm còn yếu. Tôm thiếu khoáng sẽ lột kéo dài, dễ bị tôm bị mềm vỏ và tiếp tục là chỗ bám cho trùng.

Ở bước này, chúng tôi thường ưu tiên bổ sung khoáng dạng hòa tan có magie, kẽm và mangan để tôm hấp thu nhanh. Khoáng nước Bio Canximag của Green Bio đáp ứng đúng yêu cầu này với MgSO₄, ZnSO₄, MnSO₄ và sorbitol. Khi thay nước hoặc tôm lột đồng loạt, tạt 1 lít cho 2.000 m³ nước. Với ao có tôm mềm vỏ, khó lột, trộn 10 ml/kg thức ăn, ngày 1 lần, liên tục 2-3 ngày. Lưu ý không tạt khoáng chung với formalin, chất sát trùng hay vôi trong cùng một đợt.

Diệt trùng loa kèn trên cá: Muối, formalin và xử lý vết loét bội nhiễm

Trên cá, trùng loa kèn (Epistylis) bám chặt hơn và cá không lột xác nên phải diệt trùng trực tiếp. Chọn cách xử lý tùy theo quy mô:

Một số người nuôi dùng đồng sunfat (CuSO₄) để trị ký sinh trùng ngoài da. Tuy nhiên, với trùng loa kèn, đồng sunfat cho hiệu quả kém ổn định hơn formalin và độc tính tăng mạnh khi độ kiềm của nước thấp. Nếu muốn dùng, cần đo độ kiềm và tính liều cẩn thận theo hướng dẫn về đồng sunfat trong nuôi trồng thủy sản.

Sau khi diệt trùng 2 ngày, nếu cá có vết đỏ, tróc vảy hoặc loét dưới chỗ búi trùng thì vi khuẩn đã xâm nhập qua da. Lúc này cần sát trùng nước để giảm mật độ vi khuẩn quanh vết thương, tránh để bệnh chuyển thành cá bị đốm đỏ lan cả ao. Chúng tôi thường chọn tổ hợp glutaraldehyde và hoạt chất BKC vì diệt nhanh vi khuẩn và nấm trong nước mà ít gây sốc cho cá.

Vua Diệt Khuẩn của Green Bio chứa đúng hai hoạt chất này. Khi cá có biểu hiện bệnh, dùng liều 1 lít cho 2.000 m³ nước, tạt lúc trời nắng và bật quạt trong lúc đánh. Với ao 2.400 m³ như ví dụ trên, cần khoảng 1,2 lít. Không tạt cùng ngày với formalin.

Nếu cá chết rải rác nhiều, bỏ ăn và xuất huyết toàn thân, vi khuẩn đã vào máu. Chỉ trong trường hợp này mới cần đến kháng sinh trong nuôi trồng thủy sản. Chỉ dùng loại nằm trong danh mục được phép, theo chỉ định của kỹ sư sau khi xác định tác nhân, và tuân thủ thời gian ngưng thuốc trước thu hoạch. Kháng sinh không diệt được trùng loa kèn, nên không dùng khi cá mới chỉ có búi trùng mà chưa có vết loét.

Sau khi diệt trùng: Làm sạch đáy để trùng không quay lại

Người nuôi thường bỏ qua bước này nhất và đây cũng là lý do trùng loa kèn tái phát sau 1-2 tuần. Khi chất hữu cơ dưới đáy chưa được xử lý, vi khuẩn dị dưỡng vẫn phát triển mạnh và trùng nhanh chóng có thức ăn trở lại.

• Xi phông đáy (ao bạt) hoặc gom bùn ở khu vực giữa ao (ao đất). Tham khảo thêm cách xử lý đáy ao nuôi tôm để làm đúng kỹ thuật.
• Điều chỉnh lượng thức ăn theo sức ăn thực tế, kiểm tra nhá đều đặn.
• Sau formalin 2-3 ngày, cấy lại vi sinh để phân hủy mùn bã và tái lập hệ vi sinh có lợi.

Vi sinh cấy lại cần là chủng Bacillus mật độ cao, có khả năng phân hủy chất hữu cơ và hạ khí độc, dùng được cho cả ao tôm lẫn ao cá. Bio Clear của Green Bio chứa Bacillus subtilis và Bacillus licheniformis (tối thiểu 2 × 10⁹ CFU), phù hợp với vai trò này.

Với ao đáy dơ, khí độc cao, ủ 1 gói (250 g) với 3 kg mật rỉ đường và 50 lít nước sạch trong 4-6 giờ. Tạt 1 gói cho 1.600-2.000 m³ nước, liên tục 2 ngày, sau đó chuyển về liều định kỳ 1 gói cho 2.000-2.500 m³ nước, 5-7 ngày một lần. Không dùng chung với hóa chất hoặc kháng sinh.

Giải pháp sinh học cùng đội ngũ kỹ sư theo sát từng ao giúp người nuôi xử lý trùng loa kèn tận gốc, thay vì đánh thuốc lặp đi lặp lại mỗi khi thấy tôm cá “mọc lông”.

Những sai lầm khi xử lý trùng loa kèn khiến ao thiệt hại nặng hơn

Phần lớn các ao bị thiệt hại nặng vì trùng loa kèn mà chúng tôi từng xử lý không phải do trùng quá mạnh, mà do xử lý chưa đúng cách. Các sai lầm thường gặp:

• Đánh thuốc lúc oxy đang thấp: tạt formalin hoặc chất sát trùng vào chiều tối khi tôm cá đã nổi đầu khiến oxy tụt sâu hơn trong đêm.
• Dùng kháng sinh để trị “lông” trên tôm: kháng sinh không tác động lên trùng lông. Nó chỉ làm tăng chi phí, gây tồn dư và làm hỏng hệ vi sinh đáy ao.
• Đánh thuốc liên tục nhiều ngày: mỗi lần tạt hóa chất, tảo và vi sinh có lợi chết thêm nên đáy ao càng dơ. Thông thường chỉ cần một lần diệt trùng đúng liều, sau đó tập trung cải thiện môi trường.
• Pha trộn nhiều hóa chất cùng lúc: trộn formalin với thuốc tím, chlorine hoặc chất sát trùng khác vừa giảm hiệu quả vừa tăng độc tính.
• Dùng hóa chất bị cấm: xanh malachite (malachite green) và tím tinh thể (crystal violet) từng được dùng trị ký sinh trùng ngoài da. Hai chất này đã bị cấm trong nuôi trồng thủy sản tại Việt Nam vì tồn dư và nguy cơ gây ung thư. Lô hàng xuất khẩu bị phát hiện tồn dư có thể bị trả về toàn bộ.
• Diệt trùng nhưng không xử lý đáy: trùng tái phát chỉ sau vài ngày, người nuôi lại đánh thuốc và rơi vào vòng lặp tốn kém.

Nguyên tắc của đội ngũ kỹ sư Green Bio là chẩn đoán trước, đánh thuốc sau: soi mẫu xác định đúng tác nhân, đo chỉ số nước rồi mới quyết định dùng hoạt chất nào và liều bao nhiêu.

Phòng trùng loa kèn trên tôm cá từ đầu vụ như thế nào?

Cách phòng trùng loa kèn hiệu quả nhất là giữ ao không dư chất hữu cơ, giữ vật nuôi khỏe và lột xác đều. Đây cũng là nền tảng chung của quản lý môi trường ao nuôi bền vững.

Trước khi thả giống

• Cải tạo ao kỹ: vét bùn, phơi đáy, bón vôi theo pH đất và diệt tạp.
• Lọc và xử lý nước cấp qua ao lắng.
• Chọn giống sạch bệnh, soi mẫu kiểm tra trùng bám trên ấu trùng hoặc cá giống. Đây là bước quan trọng trong kiểm soát con giống trước khi thả. Với cá giống, có thể tắm muối 2-3% trong 5-10 phút trước khi thả.

Trong suốt vụ nuôi

• Duy trì oxy hòa tan tối thiểu 5 mg/L (tôm) và 4 mg/L (cá), đặc biệt về đêm.
• Cho ăn theo nhá, không để thức ăn dư. Xi phông hoặc gom chất thải định kỳ.
• Bổ sung khoáng định kỳ để tôm lột xác đều theo chu kỳ.
• Dùng vi sinh xử lý đáy định kỳ, nhất là từ tháng nuôi thứ hai khi lượng thức ăn tăng.
• Hạn chế làm cá trầy xước khi san thưa, đánh bắt. Bổ sung vitamin C để giảm stress lúc giao mùa.

Lịch kiểm tra định kỳ

Chúng tôi khuyến nghị kiểm tra mang và phần phụ của tôm cá 7-10 ngày một lần. Tăng tần suất sau mưa lớn, sau khi tảo tàn hoặc khi thấy vật nuôi giảm ăn. Nếu phát hiện trùng ở mức nhẹ, chỉ cần cải thiện môi trường, chi phí thấp hơn nhiều so với khi đã phải đánh thuốc.

Câu hỏi thường gặp về trùng loa kèn

Kết luận

Trùng loa kèn trên tôm cá là tín hiệu cho thấy ao đang tích tụ chất hữu cơ và vật nuôi đang yếu đi. Xử lý đúng là giữ oxy trước, diệt trùng đúng liều, rồi làm sạch đáy, giúp tôm lột xác và cá phục hồi da. Bỏ qua bất kỳ bước nào, trùng loa kèn cũng sẽ quay lại và chi phí thuốc ngày càng tăng.

Nếu ao đang có tôm cá nổi đầu, vỏ có lông tơ hoặc cá xuất hiện búi trắng, hãy gọi Hotline 0982 266 640 hoặc gửi hình ảnh, video và chỉ số nước ao (oxy, pH, độ kiềm, NH3). Đội ngũ kỹ sư Green Bio sẽ tư vấn miễn phí và đưa ra hướng xử lý riêng cho ao của bạn.