Chế phẩm cho tôm
Chế phẩm cho cá
Chế phẩm cho vật nuôi khácĐề xuất áp thuế bổ sung 12,5% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam đang tạo thêm áp lực cho ngành thủy sản, đặc biệt trong bối cảnh Hoa Kỳ nhiều năm qua luôn là một trong những thị trường xuất khẩu quan trọng nhất của Việt Nam.
Theo thông tin từ Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ, ngày 2/6, cơ quan này công bố kết luận điều tra theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại 1974 đối với 60 nền kinh tế. Trong đề xuất mới, Việt Nam thuộc nhóm bị áp thuế bậc 2 với mức thuế bổ sung 12,5%.
Với ngành thủy sản, đây không chỉ là một thay đổi về thuế suất, mà còn là phép thử mới đối với năng lực cạnh tranh tại thị trường Hoa Kỳ. Hiện Hoa Kỳ đóng góp khoảng 20–25% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản Việt Nam, tương đương 1,8–2,1 tỷ USD mỗi năm. Đây là thị trường có giá trị cao, sức mua lớn và giữ vai trò quan trọng đối với nhiều mặt hàng chủ lực như tôm, cá tra, cá ngừ, mực, bạch tuộc, cua ghẹ và sản phẩm chế biến.
Tôm là một trong những nhóm hàng chịu tác động đáng chú ý nếu mức thuế mới được áp dụng. Hoa Kỳ hiện nhập khẩu gần 800 nghìn tấn tôm mỗi năm, trong khi sản lượng nội địa chỉ đáp ứng khoảng 14% nhu cầu tiêu dùng. Việt Nam đang chiếm khoảng 8–9% lượng nhập khẩu và hơn 10% giá trị nhập khẩu tôm của Hoa Kỳ.
Điều này cho thấy tôm Việt Nam vẫn có chỗ đứng nhất định tại thị trường Mỹ. Tuy nhiên, với đặc thù là mặt hàng cạnh tranh mạnh về giá, chỉ cần chi phí nhập khẩu tăng thêm cũng có thể khiến nhà nhập khẩu cân nhắc lại đơn hàng. Các đối thủ như Ấn Độ, Ecuador, Indonesia, Thái Lan hoặc một số nước Nam Mỹ có thể tận dụng khoảng trống này để mở rộng thị phần.
Xem thêm các sản phẩm chăm sóc sức khỏe cho tôm tại Green Bio: Chế phẩm cho tôm
Cá tra cũng là mặt hàng cần được chú ý. Hiện khoảng 92–93% lượng cá da trơn nhập khẩu vào Hoa Kỳ có nguồn gốc từ Việt Nam. Đây là con số cho thấy vị thế gần như chủ đạo của cá tra Việt Nam trong phân khúc cá thịt trắng có giá thành hợp lý tại thị trường này.
Nếu thuế bổ sung làm giá cá tra nhập khẩu tăng, tác động có thể không chỉ dừng ở doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam. Người tiêu dùng, hệ thống siêu thị, nhà hàng và doanh nghiệp chế biến thực phẩm tại Hoa Kỳ cũng có thể chịu áp lực chi phí cao hơn. Trong bối cảnh thủy sản là mặt hàng thực phẩm thiết yếu, việc tăng thuế có khả năng ảnh hưởng đến toàn bộ chuỗi cung ứng.
Không riêng tôm và cá tra, cá ngừ chế biến cũng có nguy cơ bị tác động. Việt Nam hiện là nguồn cung cá ngừ lớn thứ hai của Hoa Kỳ ở phân khúc cá ngừ đóng hộp, chiếm khoảng 16% lượng nhập khẩu. Đây là nhóm sản phẩm có tính cạnh tranh cao, phụ thuộc nhiều vào giá bán, chất lượng chế biến và khả năng giao hàng ổn định.
Theo số liệu của NOAA Fisheries, khoảng 70–85% lượng thủy sản tiêu dùng tại Hoa Kỳ đến từ nguồn nhập khẩu. Năm 2023, Hoa Kỳ nhập khẩu khoảng 6,3 tỷ pound thủy sản phục vụ tiêu dùng. Điều này cho thấy thị trường Mỹ vẫn có nhu cầu lớn đối với nguồn cung từ bên ngoài, trong đó Việt Nam là một mắt xích quan trọng.
Tuy nhiên, mức thuế bổ sung 12,5% nếu được thực thi có thể làm giảm lợi thế cạnh tranh của thủy sản Việt Nam. Trong ngắn hạn, doanh nghiệp có thể đối mặt với nguy cơ giảm đơn hàng, tăng chi phí đàm phán và phải chia sẻ một phần chi phí thuế với nhà nhập khẩu. Trong dài hạn, rủi ro lớn hơn là mất thị phần tại một thị trường đã được xây dựng trong nhiều năm.
Một khi nhà nhập khẩu Hoa Kỳ chuyển sang nguồn cung khác, việc giành lại khách hàng sẽ không dễ dàng. Điều này có thể tác động dây chuyền đến chuỗi sản xuất trong nước, từ vùng nuôi, tàu khai thác, nhà máy chế biến đến lao động và dịch vụ phụ trợ.
Trước tình hình này, ngành thủy sản Việt Nam cần tiếp tục theo dõi sát diễn biến chính sách từ Hoa Kỳ, đồng thời đẩy mạnh trao đổi để làm rõ vai trò bổ sung nguồn cung của thủy sản Việt Nam đối với thị trường Mỹ. Nhiều mặt hàng như cá tra, tôm nuôi nước ấm hay cá ngừ chế biến không cạnh tranh trực tiếp với sản phẩm nội địa Hoa Kỳ, mà chủ yếu đáp ứng nhu cầu tiêu dùng còn thiếu hụt.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần tiếp tục củng cố năng lực truy xuất nguồn gốc, kiểm soát vùng nuôi, trách nhiệm lao động, tiêu chuẩn chế biến và chứng nhận bền vững. Đây sẽ là yếu tố quan trọng để giữ niềm tin với nhà nhập khẩu trong bối cảnh rào cản thương mại ngày càng gia tăng.
Đề xuất thuế 12,5% là một thách thức mới, nhưng cũng là lời nhắc cho ngành thủy sản Việt Nam về yêu cầu đa dạng hóa thị trường, nâng giá trị sản phẩm và giảm phụ thuộc vào một vài điểm đến lớn. Với thị trường Hoa Kỳ, việc giữ vững vị thế không chỉ dựa vào giá bán, mà còn phụ thuộc vào chất lượng, sự ổn định và khả năng thích ứng của toàn ngành.