Bệnh lồi mắt ở cá rô phi: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị

Bệnh lồi mắt ở cá rô phi là biểu hiện điển hình của bệnh do liên cầu khuẩn (Streptococcus agalactiae và Streptococcus iniae). Vi khuẩn này xâm nhập vào máu, não và hốc mắt, gây bệnh trên cá rô phi và cá điêu hồng ở mọi cỡ, nặng nhất ở cá từ 100 g trở lên vào mùa nóng. Cá bệnh bị lồi một hoặc cả hai mắt, đục giác mạc, xuất huyết quanh mắt và bơi xoay vòng mất phương hướng. Trong đợt bùng phát cấp tính, cá chết dồn trong 2-3 tuần và có thể mất gần trọn ao. Nếu phát hiện từ những con lồi mắt đầu tiên và xử lý đúng tác nhân, người nuôi giữ được tỷ lệ sống, tiết kiệm chi phí thuốc và không lỡ lứa cá sắp thu.

Trong bài viết này, Green Bio sẽ hướng dẫn cho bà con cách nhận biết bệnh liên cầu khuẩn, cách phân biệt với lồi mắt do bọt khí hay bệnh Aeromonas, cách dùng kháng sinh đúng và cách phòng bệnh lồi mắt cho cá rô phi suốt vụ nuôi.

Bệnh lồi mắt ở cá rô phi là bệnh gì?

Lồi mắt ở cá rô phi là một triệu chứng, không phải tên một bệnh riêng. Ở các vùng nuôi rô phi và điêu hồng tại Việt Nam, phần lớn ca cá lồi mắt kèm chết rải rác mà chúng tôi khám là do bệnh liên cầu khuẩn (streptococcosis). Khi vi khuẩn vào máu, chúng gây nhiễm trùng huyết rồi đi lên não và màng não. Phản ứng viêm làm dịch tích lại sau nhãn cầu và đẩy mắt lồi ra ngoài. Vì vậy, khi mắt cá đã lồi, bệnh thường đã ở giai đoạn toàn thân chứ không còn khu trú ở mắt.

Hai loài gây bệnh chính là Streptococcus agalactiae (gặp nhiều nhất ở Việt Nam) và Streptococcus iniae. Một nghiên cứu trên cá rô phi nuôi ở Philippines (Đại học Stirling) ghi nhận cả hai loài cùng gây bệnh. Triệu chứng của chúng gần giống nhau và dễ bị nhầm với các bệnh nhiễm khuẩn khác. Đây cũng là lý do bệnh lồi mắt thường được xếp chung vào nhóm bệnh cá rô phi hay gặp trong mùa nóng. Nhóm này còn có bệnh viêm ruột do Aeromonas, bệnh do virus TiLV và các bệnh ký sinh trùng.

Điểm khác của liên cầu khuẩn so với nhiều vi khuẩn gây bệnh cá khác là chúng thuộc nhóm Gram dương. Nhóm này có phổ nhạy với kháng sinh khác hẳn Aeromonas hay Edwardsiella (Gram âm). Người nuôi lấy loại thuốc từng trị xuất huyết hiệu quả để trị lồi mắt nên rất dễ thất bại.

Vì sao cá rô phi bị lồi mắt?

Cá rô phi bị lồi mắt khi mầm bệnh liên cầu khuẩn có sẵn trong ao gặp đúng lúc cá yếu. Vi khuẩn có thể tồn tại trong nước, bùn đáy và trên những con cá mang trùng không biểu hiện bệnh. Bệnh chỉ bùng lên khi môi trường thay đổi đủ mạnh để làm suy giảm sức đề kháng của cả đàn.

Những yếu tố môi trường nào kích hoạt bệnh?

Theo tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8710-21:2019 về chẩn đoán bệnh do S. agalactiae ở cá rô phi, bệnh xảy ra quanh năm nhưng tập trung vào mùa nhiệt độ cao. Theo kinh nghiệm theo dõi ao của chúng tôi, các đợt bệnh thường bắt đầu sau những đợt sau đây:

• Nắng nóng kéo dài làm nước tầng mặt nóng lên, hoặc mưa lớn đầu mùa làm nhiệt độ giảm đột ngột. Cá rô phi chịu nhiệt tốt, nhưng nhiệt độ nước dao động mạnh trong ngày mới là yếu tố gây sốc.
• Ao nuôi mật độ cao, cho ăn dư, đáy ao tích bùn hữu cơ, khí độc NH3 tăng (nhất là khi pH buổi chiều cao).
• Tảo phát triển dày khiến oxy hòa tan xuống thấp lúc rạng sáng.
• Thao tác gây stress: kéo lưới phân cỡ, vận chuyển, thả ghép cá mới chưa kiểm dịch.

Cá nào dễ mắc bệnh nhất?

Cá ở mọi lứa tuổi đều có thể nhiễm bệnh, nhưng cá trên 100 g, đang ăn mạnh và lớn nhanh thường mắc nặng nhất. Cá nuôi lồng bè trên sông, cá trong ao thâm canh mật độ cao và cá điêu hồng (rô phi đỏ) là các nhóm chúng tôi gặp bệnh nhiều nhất. Cá to trong đàn hay chết trước, khiến thiệt hại tính theo sản lượng lớn hơn nhiều so với số con chết.

Bệnh lây lan theo con đường nào?

Liên cầu khuẩn lây qua nước, qua xác cá chết để lâu trong ao, qua con giống mang trùng và qua dụng cụ dùng chung giữa các ao. Cá khỏe ăn phải xác cá bệnh hoặc tiếp xúc với nước có mật độ vi khuẩn cao sẽ nhiễm bệnh rất nhanh. Vì thế, việc vớt cá chết mỗi ngày quan trọng không kém việc dùng thuốc.

Dấu hiệu nhận biết cá rô phi bị lồi mắt do liên cầu khuẩn

Cá rô phi bị lồi mắt do liên cầu khuẩn thường có thêm các biểu hiện thần kinh, đây là dấu hiệu quan trọng để phân biệt với các nguyên nhân khác. Tài liệu kỹ thuật về bệnh vi khuẩn trên cá rô phi do FAO tổng hợp xếp các dấu hiệu bơi bất thường, lồi mắt, sẫm màu và bỏ ăn vào nhóm dấu hiệu sớm.

Dấu hiệu bên ngoài

• Lồi một bên hoặc cả hai mắt. Mắt thường đục trắng, có ca xuất huyết quanh hốc mắt, nặng hơn thì vỡ nhãn cầu.
• Cá bơi xoay vòng, bơi lờ đờ trên mặt nước, có lúc lao vọt rồi nằm nghiêng. Đây là hậu quả của viêm não, màng não.
• Thân sẫm màu, cong thân, bụng chướng to do có dịch.
• Xuất huyết ở nắp mang, gốc vây và quanh hậu môn.
• Cá giảm ăn hoặc bỏ ăn, tách đàn, tấp vào bờ.

Dấu hiệu bên trong (khi mổ khám)

• Xoang bụng có dịch, gan nhạt màu hoặc có đốm sẫm, túi mật căng.
• Lách và thận sưng to, sẫm màu.
• Não sung huyết hoặc xuất huyết.

Ở thể mạn tính, cá chết lai rai kéo dài. Một số con có u cục trong cơ dọc sống lưng, nhiều con mang trùng nhưng không biểu hiện rõ. Nhóm cá này là nguồn lây âm thầm cho cả đàn.

Làm sao chẩn đoán đúng bệnh lồi mắt trước khi dùng thuốc?

Muốn chẩn đoán đúng bệnh lồi mắt ở cá rô phi, người nuôi cần kết hợp quan sát đàn cá, mổ khám và xác định vi khuẩn. Kỹ sư Green Bio thường làm theo thứ tự sau khi xuống ao:

• Đọc lịch sử ao: cá chết từ ngày nào, mỗi ngày bao nhiêu con, cỡ cá chết, thời tiết 5-7 ngày trước, vừa thao tác gì với ao.
• Quan sát đàn cá lúc sáng sớm và đầu giờ chiều: Có cá bơi xoay vòng không, cá nổi đầu vì thiếu oxy hay bơi lờ đờ rải rác.
• Đo nhanh môi trường: Oxy hòa tan, pH ao nuôi, NH3, nhiệt độ ở tầng mặt và tầng đáy.
• Mổ khám 3-5 con đang bệnh (còn sống, không lấy cá đã chết lâu): Xem gan, lách, thận, não và dịch xoang bụng.
• Xác định tác nhân: Phết mẫu từ não hoặc thận, nhuộm Gram. Nếu thấy cầu khuẩn Gram dương xếp thành chuỗi ngắn thì rất có thể là liên cầu khuẩn. Theo tài liệu của FAO đã nêu, vi khuẩn được nuôi cấy trên thạch máu hoặc TSA ở 28-33°C để định danh. Ao có giá trị lớn nên gửi mẫu phân lập và làm kháng sinh đồ.

Chúng tôi luôn khuyên người nuôi không dùng kháng sinh khi chưa rõ tác nhân. Cá lồi mắt do bọt khí mà trộn kháng sinh thì vừa tốn chi phí vừa không giải quyết được nguyên nhân thật. Cá nhiễm Streptococcus mà dùng thuốc không đúng phổ thì mất 4-5 ngày vàng để cứu đàn.

Bệnh lồi mắt ở cá rô phi dễ nhầm với những bệnh nào?

Bệnh lồi mắt do liên cầu khuẩn dễ nhầm với ít nhất bốn tình trạng khác cũng có triệu chứng mắt lồi hoặc xuất huyết. Bảng dưới tóm tắt cách kỹ sư phân biệt nhanh tại ao:

Trên thực tế, ao bị liên cầu khuẩn thường kèm bội nhiễm (nhiễm thêm vi khuẩn khác). Cá bệnh lâu ngày hay bị vi khuẩn Aeromonas tấn công thêm qua vết thương, khi đó xuất huyết sẽ nặng hơn. Ở một số ao, Edwardsiella cũng có mặt cùng lúc. Nếu cá có xuất huyết toàn thân nổi trội, người nuôi có thể tham khảo thêm bài về cá bị xuất huyết vảy, xuất huyết đuôi. Nếu trên thân có vết loét lan rộng, hãy đối chiếu với bệnh lở loét trên cá để không bỏ sót tác nhân.

Bệnh lồi mắt gây thiệt hại cho ao cá rô phi đến mức nào?

Bệnh lồi mắt do liên cầu khuẩn có thể gây thiệt hại gần như toàn bộ đàn nếu bùng phát ở thể cấp tính. TCVN 8710-21:2019 ghi nhận đỉnh điểm cá chết kéo dài 2-3 tuần với tỷ lệ chết 90-100%. Thể mạn tính có tỷ lệ chết thấp hơn, nhưng cá chết lai rai suốt nhiều tuần, chậm lớn và hệ số thức ăn tăng.

Thiệt hại về kinh tế thường lớn hơn số cá chết vì ba lý do. Thứ nhất, bệnh nhắm vào cá lớn, là nhóm đã tiêu tốn nhiều chi phí thức ăn nhất. Thứ hai, cá lồi mắt, xuất huyết bị thương lái ép giá hoặc từ chối mua. Thứ ba, nếu dùng kháng sinh sai cách, lô cá có thể bị tồn dư khi thu hoạch, không đạt yêu cầu của các thị trường xuất khẩu.

Ngoài ra, S. agalactiae và S. iniae đều được ghi nhận có khả năng lây sang người qua vết thương hở hoặc khi ăn cá bệnh chưa nấu chín. Người nuôi nên đeo găng tay khi vớt và xử lý cá bệnh, đồng thời không dùng cá bệnh làm món gỏi hay ăn sống.

Cách điều trị ao cá rô phi bị lồi mắt theo từng giai đoạn

Khi ao cá rô phi bị lồi mắt do liên cầu khuẩn, việc xử lý phải đi theo diễn tiến của bệnh. Trước hết cần chặn nguồn lây và giảm stress, sau đó dùng kháng sinh đúng phổ cho phần cá còn ăn, cuối cùng là phục hồi đàn cá và môi trường. Mỗi ao có cỡ cá, mật độ và mức độ bệnh khác nhau, vì vậy liều và thời gian dưới đây là khung tham khảo. Liều cụ thể nên được kỹ sư điều chỉnh theo từng ao.

Ngay khi phát hiện: Giảm áp lực cho đàn cá và mầm bệnh trong nước

Việc đầu tiên không phải là trộn thuốc mà là giảm tải cho cả ao. Chúng tôi thường đề nghị người nuôi làm ngay các việc sau:

• Vớt cá chết và cá bơi xoay vòng 2-3 lần/ngày, chôn lấp xa ao cùng với vôi, không vứt xuống kênh hay cho động vật khác ăn.
• Giảm khoảng 50% lượng thức ăn, cho ăn thức ăn dễ tiêu, tránh dư thừa làm bẩn đáy.
• Tăng quạt nước, sục khí, giữ oxy hòa tan ổn định, nhất là khoảng 2-6 giờ sáng.
• Ngừng kéo lưới, phân cỡ, vận chuyển cho đến khi cá ngừng chết.
• Không thay nước ồ ạt. Thay một lượng lớn nước khác nhiệt độ, khác pH sẽ làm cá bị sốc thêm. Nếu cần cấp nước thì cấp từ từ.

Song song với việc này, cần giảm mật độ vi khuẩn trong nước để cắt bớt đường lây giữa các con cá. Vì liên cầu khuẩn lây mạnh qua nước và xác cá, chúng tôi thường ưu tiên chất sát khuẩn phổ rộng, ít gây sốc cho cá và không làm hỏng môi trường lâu dài. Phối hợp glutaraldehyde với benzalkonium chloride (BKC) đáp ứng được yêu cầu này. Glutaraldehyde có tác dụng diệt khuẩn mạnh, còn BKC (thuộc nhóm hợp chất amoni bậc bốn) phá màng tế bào vi khuẩn và nấm.

Đây là thành phần của Vua Diệt Khuẩn của Green Bio. Sản phẩm bao gồm glutaraldehyde 300 g/L và BKC 80 g/L. Với ao cá đang bệnh, liều trên trang sản phẩm là 1 lít cho 2.000 m³ nước. Pha loãng rồi tạt đều khắp ao vào lúc trời nắng và chạy quạt nước trong lúc xử lý.

Ví dụ tính liều: Ao 2.000 m², mực nước 1,5 m tương ứng 3.000 m³ nước, cần khoảng 1,5 lít Vua Diệt Khuẩn cho một lần xử lý.

Cần nói rõ là sát khuẩn nước chỉ giảm mầm bệnh ngoài môi trường, không chữa được vi khuẩn đã vào máu và não cá. Không nên đánh liên tục nhiều ngày. Sau khi sát khuẩn 1-2 ngày, cần bổ sung lại vi sinh có lợi cho ao.

Khi đã xác định liên cầu khuẩn: Chọn kháng sinh đúng phổ, đúng liều

Với ao cá đã chết rải rác và có kết quả nhuộm Gram hoặc phân lập xác định liên cầu khuẩn, kháng sinh trộn vào thức ăn là biện pháp bắt buộc. Kháng sinh cần chọn theo dữ liệu kháng thuốc chứ không theo thói quen. Nghiên cứu của Trường Đại học Nông Lâm Huế (Nguyễn Thị Thanh Thủy) phân lập S. agalactiae từ cá điêu hồng ở Hải Phòng, Huế và An Giang. Kết quả cho thấy cả ba vùng đều đã có chủng kháng florfenicol và kháng trimethoprim/sulfamethoxazole.

Nhóm sulfamid phối hợp trimethoprim có tỷ lệ kháng cao nhất, từ 28,57% đến 42,86%. Đọc kết quả này, chúng tôi rút ra hai điều. Một là nhóm kháng sinh cotrim (sulfamid – trimethoprim) không nên là lựa chọn đầu tiên cho bệnh liên cầu khuẩn khi chưa có kháng sinh đồ. Hai là ngay cả florfenicol cũng phải dùng đủ liều, đủ ngày để không tạo thêm chủng kháng.

Trong các hoạt chất được phép dùng trong thủy sản, kháng sinh florfenicol là lựa chọn chúng tôi thường ưu tiên cho cá rô phi lồi mắt. Hoạt chất này có phổ tác dụng trên cả vi khuẩn Gram dương lẫn Gram âm, nên xử lý được cả liên cầu khuẩn và Aeromonas bội nhiễm.

Ở Green Bio, florfenicol có trong Bactomar với hàm lượng 200 g/L. Bà con có thể sử dụng liều 1 ml cho mỗi 20 kg cá mỗi ngày (tương đương 10 mg florfenicol/kg cá). Nếu tính theo thức ăn thì dùng 1 ml cho 1-1,2 kg thức ăn, liên tục 5-7 ngày. Thời gian ngưng thuốc trước thu hoạch là 12 ngày. Lưu ý rằng số đăng ký của Bactomar nêu đối tượng là cá tra, cá basa. Khi dùng cho cá rô phi, người nuôi nên để kỹ sư Green Bio xác định liều theo khối lượng cá thực tế trong ao.

Ví dụ tính liều: Ao ước tính có 4.000 kg cá, cần 4.000 ÷ 20 = 200 ml Bactomar mỗi ngày, tức 1 chai 200 ml/ngày. Cả liệu trình 5-7 ngày cần 5-7 chai.

Một số lưu ý khi trộn thuốc mà chúng tôi luôn dặn kỹ:

• Thuốc trộn vào thức ăn chỉ đến được những con còn ăn. Cá đã lồi mắt nặng, bỏ ăn gần như không cứu được. Mục tiêu của liệu trình là bảo vệ phần đàn còn khỏe, vì vậy càng bắt đầu sớm càng giữ được nhiều cá.
• Pha thuốc với nước sạch, trộn đều với thức ăn và để ngấm 5-10 phút trước khi cho ăn. Có thể áo thêm một lớp dầu mực hoặc chất kết dính để thuốc không tan vào nước.
• Tính liều theo khối lượng cá thực có trong ao chứ không theo lượng thức ăn đã giảm. Nếu lượng ăn giảm mạnh, cần tăng nồng độ thuốc trong mỗi kg thức ăn tương ứng, theo hướng dẫn của kỹ sư.
• Không tự tăng liều để rút ngắn liệu trình, không dừng thuốc khi cá vừa giảm chết.
• Nếu sau 3 ngày dùng đúng liều mà cá vẫn chết không giảm, cần lấy mẫu làm kháng sinh đồ để kiểm tra chủng kháng thuốc hoặc khả năng đồng nhiễm, không nên đổi thuốc liên tục theo cảm tính.

Tìm hiểu thêm về nhóm hoạt chất được phép và nguyên tắc dùng thuốc tại bài các loại thuốc kháng sinh trong nuôi trồng thủy sản.

Sau liệu trình: Phục hồi đường ruột và ổn định môi trường

Sau liệu trình kháng sinh, đường ruột cá bị xáo trộn và đáy ao còn nhiều chất hữu cơ từ xác cá, thức ăn thừa. Đây là thời điểm dễ tái phát nếu bỏ ngỏ. Chúng tôi thường bổ sung lợi khuẩn Bacillus vào thức ăn để giúp cá nhanh ăn lại và tiêu hóa tốt hơn.

Bacillus subtilis và Bacillus licheniformis là hai chủng có trong Biotic Pro, một chế phẩm men tiêu hóa dùng được cho cả tôm và cá. Trang sản phẩm chưa công bố liều riêng cho cá, vì vậy người nuôi nên dùng theo hướng dẫn của kỹ sư. Không trộn men vi sinh chung cữ ăn với kháng sinh, tốt nhất nên bắt đầu sau khi kết thúc liệu trình hoặc cách cữ ăn có thuốc ít nhất 4-6 giờ.

Trong giai đoạn này, người nuôi nên tiếp tục theo dõi oxy, pH, NH3 hằng ngày, tăng lượng thức ăn dần trong 5-7 ngày và chỉ thu hoạch khi đã qua đủ thời gian ngưng thuốc. Nguyên tắc chung về giữ ổn định ao sau bệnh được trình bày trong bài quản lý môi trường ao nuôi thủy sản.

Giải pháp sinh học từ Green Bio, cùng đội ngũ kỹ sư theo sát từng ao, giúp người nuôi vừa chặn được đợt bệnh trước mắt vừa giữ môi trường ao ổn định cho những tháng còn lại của vụ.

Những sai lầm người nuôi hay mắc khi trị cá rô phi lồi mắt

Khi xử lý bệnh lồi mắt ở cá rô phi, nhiều ao thất bại vì sai cách làm chứ không phải vì thiếu thuốc. Đây là những sai lầm chúng tôi gặp nhiều nhất:

• Chỉ trị “cái mắt”: Tạt thuốc sát trùng liên tục với hy vọng làm xẹp mắt cá, trong khi vi khuẩn đã ở trong máu và não.
• Dùng lại kháng sinh của đợt trước: Thuốc trị xuất huyết do Aeromonas lần trước hiệu quả không có nghĩa là trị được liên cầu khuẩn.
• Trộn thuốc khi cá đã bỏ ăn hàng loạt: Lúc này phần lớn thuốc rơi xuống đáy ao, vừa lãng phí vừa tạo áp lực kháng thuốc.
• Thay nước, kéo lưới ngay khi cá bệnh: Gây sốc khiến cá chết nhiều hơn.
• Dùng hóa chất, kháng sinh cấm: Xanh malachite bị cấm sử dụng trong nuôi trồng thủy sản. Dù trong phòng thí nghiệm liên cầu khuẩn vẫn nhạy với chloramphenicol, dùng thuốc này có thể khiến cả lô cá bị trả về và người nuôi phải chịu trách nhiệm pháp lý.
• Thu hoạch chạy bệnh khi chưa hết thời gian ngưng thuốc: rủi ro tồn dư rất lớn với cá bán cho nhà máy chế biến xuất khẩu.

Phòng bệnh lồi mắt cho cá rô phi suốt vụ nuôi như thế nào?

Phòng bệnh lồi mắt cho cá rô phi hiệu quả nhất là giảm các yếu tố gây stress trước mùa nóng, vì không thể loại bỏ hoàn toàn liên cầu khuẩn khỏi môi trường nuôi. Các biện pháp chúng tôi khuyến nghị:

• Chọn giống sạch bệnh: mua cá giống từ cơ sở có kiểm dịch, tắm hoặc cách ly cá mới trước khi thả ghép vào ao đang nuôi.
• Nuôi mật độ hợp lý: Giảm mật độ hoặc san thưa trước tháng nắng nóng, nhất là với cá đã trên 100 g.
• Quản lý thức ăn: Cho ăn vừa đủ, giảm khẩu phần vào những ngày nắng gắt hoặc mưa lớn, không cho ăn lúc nhiệt độ nước ở mức cao nhất trong ngày.
• Giữ môi trường ổn định: Duy trì oxy hòa tan, kiểm soát mật độ tảo, xi phông hoặc thu gom bùn đáy định kỳ, dùng vi sinh xử lý đáy để giảm khí độc.
• Sát khuẩn nước định kỳ: Trong vụ nuôi, có thể sát khuẩn nước khoảng 15 ngày một lần bằng sản phẩm phù hợp, sau đó bổ sung lại vi sinh có lợi.
• Kiểm soát ký sinh trùng: Ký sinh trùng trên cá như trùng bánh xe, sán lá đơn chủ gây tổn thương da, mang và mở đường cho vi khuẩn xâm nhập.
• Tăng sức đề kháng: Bổ sung vitamin C, khoáng và men tiêu hóa vào thức ăn trước và trong giai đoạn chuyển mùa.
• Vắc xin: Vắc xin phòng liên cầu khuẩn cho cá rô phi đã được nghiên cứu và thương mại hóa ở một số nước. Trang trại quy mô lớn nên tìm hiểu nguồn vắc xin được cấp phép lưu hành để phòng bệnh dài hạn.
• Ghi chép nhật ký ao: Nhiệt độ, oxy, lượng ăn và số cá chết mỗi ngày giúp kỹ sư phát hiện sớm khi cá bắt đầu yếu đi.

Ao chủ động phòng từ đầu mùa nóng gần như luôn tốn ít chi phí hơn ao phải trị bệnh giữa vụ.

Câu hỏi thường gặp về bệnh lồi mắt ở cá rô phi

Kết luận

Bệnh lồi mắt ở cá rô phi phần lớn là biểu hiện của nhiễm liên cầu khuẩn toàn thân, bùng phát khi cá yếu đi do môi trường biến động. Chẩn đoán đúng tác nhân, chặn nguồn lây ngay từ đầu, chọn kháng sinh đúng phổ, đủ liệu trình và phục hồi ao sau điều trị là cách để giữ đàn cá và lợi nhuận của vụ nuôi.

Nếu ao cá của bạn đang có cá lồi mắt, cá bơi xoay vòng hoặc chết rải rác, hãy gọi Hotline 0982 266 640 hoặc gửi hình ảnh, video cá bệnh kèm chỉ số nước ao để kỹ sư Green Bio tư vấn miễn phí và đưa ra phác đồ phù hợp với từng ao. Khi đã có hướng xử lý, người nuôi có thể đặt Vua Diệt Khuẩn, Bactomar hoặc xem trọn bộ chế phẩm cho cá của Green Bio.