Quản lý sức khỏe đường ruột và gan tụy chính là “chìa khóa vàng” và là trung tâm của mọi hoạt động chăm sóc tôm trong mô hình nuôi tôm mật độ cao. Khi tôm được đẩy lên mật độ siêu thâm canh, áp lực dồn lên hệ tiêu hóa cực kỳ lớn.
1. Tầm quan trọng của gan tụy và đường ruột tôm
Gan tụy và đường ruột là hai cơ quan cực kỳ quan trọng trong cơ thể tôm, gần như quyết định trực tiếp đến sức khỏe, tốc độ tăng trưởng và khả năng kháng bệnh.
– Gan tụy: Đảm nhận cùng lúc nhiều chức năng như tiết enzyme tiêu hóa, hấp thụ và dự trữ chất dinh dưỡng (lipid, glycogen), và đặc biệt là giải độc. Gan tụy khỏe mạnh (có màu nâu đen, căng đầy, giọt dầu phân bố đều) giúp bảo vệ tôm trước Stress và độc tố.
– Đường ruột: là nơi tiếp nhận, tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng, đồng thời duy trì hệ vi sinh có lợi giúp ức chế vi khuẩn gây hại và tăng cường miễn dịch. Một đường ruột khỏe phải to, thẳng, đầy thức ăn và không bị đứt khúc. Hệ vi sinh vật trong ruột tôm khỏe mạnh sẽ ức chế các nhóm khuẩn có hại, giúp tôm hấp thụ tối đa dinh dưỡng và giữ hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) ở mức thấp nhất.
Khi gan tụy và đường ruột khỏe, tôm ăn mạnh, lớn nhanh, tỷ lệ sống cao. Khi một trong hai cơ quan này bị tổn thương, tôm dễ rối loạn tiêu hóa, chậm lớn, bùng phát bệnh (đặc biệt là bệnh đường ruột và gan tụy). Vì vậy, chăm sóc và bảo vệ gan tụy, đường ruột chính là chìa khóa để nuôi tôm thành công và bền vững.
2. Các mối nguy thường gặp
Trong môi trường nuôi tôm mật độ cao, gan tụy và đường ruột tôm luôn bị đặt trong tình trạng cảnh báo bởi các bệnh nguy hiểm:
– Bệnh hoại tử gan tụy cấp tính (AHPND/EMS): Do vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus có chứa độc tố PirAB tấn công. Bệnh này phá hủy hoàn toàn các tế bào gan tụy khiến tôm bỏ ăn và chết hàng loạt chỉ trong thời gian ngắn (thường ở 45 ngày đầu).
– Bệnh phân trắng (WFD): Sự kết hợp của khuẩn Vibrio, ký sinh trùng và môi trường ô nhiễm làm tổn thương niêm mạc ruột. Tôm thải ra các sợi phân trắng, ốp thân, còi cọc và lờ đờ.
– Mất cân bằng vi sinh do đạm cao: Thức ăn công nghiệp giàu đạm kích thích vi khuẩn có hại bùng phát nếu việc quản lý cho ăn, xử lý môi trường và bổ sung lợi khuẩn không đủ.
3. Giải pháp quản lý
Để bảo vệ gan tụy và đường ruột cho tôm nuôi, giải pháp dùng kháng sinh điều trị thường không hiệu quả vì gan tôm lúc này đã mất khả năng thải độc. Cách duy nhất là phòng bệnh chủ động:
– Chọn thả con giống từ nguồn uy tín, được xét nghiệm PCR âm tính tuyệt đối với AHPND và EHP.
– Loại bỏ tôm yếu từ đầu: tuyệt đối không thả những lô giống có dấu hiệu gan mờ nhạt hoặc đường ruột lỏng lẻo.
– Bổ sung định kỳ men vi sinh có lợi đường ruột B52 vào thức ăn để bao bọc và làm dày niêm mạc ruột, cạnh tranh vị trí bám và áp đảo hoàn toàn khuẩn Vibrio spp.
– Xử lý tốt môi trường nước: Đưa vi sinh BIO ENZYME vào nước để phân hủy mùn bã hữu cơ và giảm khí độc (NH3, NO2, H2S), giảm tối đa áp lực mầm bệnh tiếp xúc trực tiếp với tôm.
4. Trợ lực chủ động cho gan tụy
– Bổ sung các nhóm dưỡng chất tăng cường miễn dịch chuyên sâu như bổ gan GREENMAX, các chất chiết xuất thảo dược, Beta-glucan, Axit hữu cơ, Sorbitol, Inositol.
– Các chất này giúp gan tôm tăng cường khả năng bài tiết độc tố, nhanh chóng tái tạo lại các tế bào gan bị tổn thương và duy trì màu sắc nâu đen, bóng khỏe tự nhiên.
5. Quản lý cho ăn
– Tuyệt đối không cho ăn dư. Thức ăn thừa lắng xuống đáy ao sẽ nhanh chóng phân hủy, làm tăng khí độc và trở thành “nguồn dinh dưỡng” cho vi khuẩn Vibrio phát triển mạnh.
– Cho ăn đúng nhu cầu thực tế của tôm theo từng giai đoạn, thời tiết, sức khỏe và chất lượng môi trường ao nuôi.
– Theo dõi chặt lượng ăn qua nhá/vó để điều chỉnh kịp thời, tránh hiện tượng tôm ăn yếu nhưng vẫn tăng cữ thức ăn.
– Trong mô hình nuôi mật độ cao, nên ứng dụng máy cho ăn tự động kết hợp kiểm tra nhá định kỳ để giúp tôm ăn đều, giảm thất thoát thức ăn và ổn định đường ruột – gan tụy.
– Khi thời tiết xấu, mưa kéo dài, tảo biến động hoặc oxy thấp cần chủ động giảm lượng ăn nhằm hạn chế áp lực lên hệ tiêu hóa và môi trường ao nuôi.
Thực hiện bởi: Phòng kỹ thuật Green Bio

BÀI VIẾT LIÊN QUAN
NGĂN CHẶN TẢO LAM BÙNG PHÁT TRONG NUÔI TÔM KHI NẮNG NÓNG KÉO DÀI
GIẢI PHÁP PHÒNG BỆNH TRÊN TÔM TRONG MÙA NẮNG NÓNG VÀ GIAI ĐOẠN CHUYỂN MÙA
MƯA XUỐNG – VI KHUẨN BÙNG PHÁT: AO BẠN CÓ AN TOÀN?
CÔNG NGHỆ VI SINH CHỌN LỌC CHỦNG
DIỆT KHUẨN và KIỂM SOÁT HỆ VI SINH – Hướng tiếp cận nào bền vững trong nuôi tôm?
BẮT ĐẦU MÙA VỤ MỚI – CẢNH GIÁC BỆNH NGUY HIỂM TRÊN TÔM (Bệnh gan tụy cấp EMS/AHPND và bệnh thủy tinh TPD)
TẬP ĐOÀN GREEN BIO VINH DỰ NHẬN GIẢI “TOP 10 THƯƠNG HIỆU XUẤT SẮC CHÂU Á – THÁI BÌNH DƯƠNG”
Tình hình xuất khẩu tôm Việt Nam T1-T10/2025